دیوان شمس - غزلیات

بیا که امشب به اندازه‌ای زنده و زیباست که گویی به طراوتِ زلفِ یار می‌ماند؛ زیبایی و درخششِ ماه نیز درست مانند چهره‌ی آن دلبر است.

ستاره‌ها در گردشِ آسمان، همانندِ مشتاقان و عاشقانِ آواره هستند که از شدتِ سوز و گدازِ دلشان، خرد و عقل از دستشان خارج شده و سرگشته‌اند.

ساقیِ جان (خداوند یا مرشد)، جامی از شرابِ عالم غیب به ما نوشانده است؛ بنگر که چه کسی در این وادیِ عشق گرفتار شده و چه کسی هشیار و بیدار باقی می‌ماند.

در شب، تنها کسانی که نالان و بیدارند، دردمندان هستند و اگر من هم از دردِ دوری ننالم، دلم همچنان بیمار و رنجور باقی خواهد ماند (یعنی این درد، لازمه‌ی حیاتِ قلبی است).

ای دل، در این دریایِ بی‌همدم و تنها، همچون یونس (پیامبر) بنال و فریاد کن؛ چرا که شب در این دریایِ هستی، مانندِ نهنگی است که مردم را می‌بلعد و به هیچ می‌گیرد.

شب، اینچنین همه‌ی ما را از خاص و عام می‌بلعد و نابود می‌کند، آن‌چنان که دیگر نه دکانی باقی می‌ماند، نه داد و ستدی و نه بازاری برای دنیاپرستی.

آن ناصر و آن بندگانِ خدا چه شدند؟ (کجا رفتند؟) نگاه کن و ببین آیا جز آفریننده‌ی جان‌ها، کسی از این دیار باقی مانده است؟

آسمان، بازارِ سیاره‌ی کیوان (زحل) است که در آن ستاره‌ها در حالِ گردش‌اند؛ شبِ ما برای آن‌ها روز است و آنجا فارغ از حضورِ بیگانگان (اغیار) است.

فراتر از این آسمان و زمین، در جانِ انسان بازار و گردشِ شگفت‌انگیزی وجود دارد، اما به دلیلِ غیرتِ آن عالم، این بازار در اسرارِ پنهان باقی مانده است.