دیوان شمس - غزلیات

محبوب من، آن‌قدر بر من تسلط دارد که حتی اجازه نمی‌دهد به سر خود دست بزنم و سرم را بخارانم؛ وجود و پیکر او چنان مرا در آغوش گرفته که گویی من هیچ هویتی جز او ندارم.

گاهی معشوق مرا همچون قطار شتر، به دنبال خود می‌کشد و راه می‌برد و گاه مانند پادشاهی که فرمانده لشکرش را پیش می‌اندازد، مرا به جلو می‌راند تا کاری را به انجام برسانم.

گاه مرا مانند نگینی باارزش می‌گیرد تا بر آن مُهر بزند و صاحبش شود و گاه مانند حلقه در، مرا ثابت و بی‌حرکت بر درگاه خانه‌اش می‌کوبد.

او مراحل وجود مرا تغییر می‌دهد؛ خون را به نطفه، نطفه را به انسان و انسان را به عقل و آگاهی بدل می‌کند و سرانجام با آشکار کردن حقیقتِ درونی من، قیامتِ کوچک مرا برپا می‌سازد.

گاه مرا مانند کبوتری غریب از وطن و آشیانه دور می‌راند و گاه با صدها خواهش و تمنا، مرا به سوی حضورِ خودش فرا می‌خواند.

گاهی مانند کشتی مرا بر دریای خروشان هستی به سفر می‌برد و گاه در میانه راه، مرا متوقف و زمین‌گیر می‌کند و به لنگرگاهِ خود می‌بندد.

گاه برای تطهیر و پاکیزگیِ جویندگانِ حقیقت، مرا در آتشِ عشق می‌گدازد و آب می‌کند و گاه برای آزارِ نفسِ بداخترِ من، مرا همچون خاری در راه می‌گذارد.

هشت بهشتِ جاویدان نیز نتوانست جایگاه و منزلگاهِ آن شاه (خدا) باشد، اما چه جای شگفتی است که دلِ من، خود را منزلگاهِ او کرده است.

من با شهادتِ زبانی و ایمانِ ظاهری، مؤمن به آن معشوقِ جان نشدم؛ تنها زمانی حقیقتاً مؤمن شدم که از «خود» و منیتِ خویش کافر شدم و دست شستم.

هر کس به صفِ عاشقان او درآمد، از خطرِ نابودی در امان ماند؛ من تیغِ قدرت او را در دست دیدم و در برابر آن، سپرِ وجود و پندارهای خود را سوزاندم و تسلیم شدم.

من در مقامات معنوی چنان بالا رفتم که هم‌رتبه جبریل شدم و ششصد بال داشتم، اما وقتی به مقام قربِ او رسیدم، آن بال و پرِ روحانی را هم برای رسیدن به او هیچ و بی‌اثر یافتم.

همیشه نگهبانِ آن گوهرِ وجود بودم، اما وقتی در اعماق دریای حقیقت غرق شدم، دیگر خودم را (که نگهبان بودم) فراموش کردم و تنها محوِ گوهر شدم.

دیگر بس است! چقدر از او تعریف و توصیف کنم؟ وقتی که او در قالب کلمات و صفت‌ها نمی‌گنجد؛ پس من خاموش می‌شوم و به سراغ پریشانی و جنونِ عاشقانه خود می‌روم.