دیوان شمس - غزلیات

بهارِ عاشقان (عشق الهی) فرارسیده تا این جهانِ خاکی و ناچیز را به گلستانی از معانی بدل کند و بانگِ آسمانی بلند شده تا مرغِ روحِ انسان از قفسِ تن، پرواز آغاز کند.

هم دریاها سرشار از گوهر می‌شوند و هم زمین‌های شوره‌زار مانند گوهرِ گران‌بها می‌گردند؛ سنگ‌های سخت به لعل‌های قیمتی بدل می‌شوند و جسمِ مادیِ همه چیز به جانِ پاکِ متعالی تغییر ماهیت می‌دهد.

اگرچه چشم و جانِ عاشقان به خاطر دوری از معشوق، مانند ابر، بارانی و توفانی است، اما دلِ آن‌ها که در زیرِ ابرِ تن پنهان است، همچون برق، درخشان و پرفروغ گشته است.

می‌دانی چرا چشمِ عاشقان در راهِ عشق مانند ابرِ گریان شده است؟ زیرا معشوقِ آسمانی (مه) بیشتر اوقات در پسِ ابرهایِ تنِ آدمی پنهان است و عاشق برای دیدن او می‌گرید.

چه لحظه‌ی شاد و خجسته‌ای است آنگاه که این ابرها (دیدگانِ عاشق) می‌گریند و چه حالتِ مبارکی است وقتی که آن برق‌هایِ درون (دلِ عاشق) از شادیِ دیدار می‌خندند.

از آن همه قطراتِ بارانِ رحمتِ الهی، حتی یک قطره هم نمی‌تواند بر این زمینِ خاکی فرود آید؛ زیرا اگر این تجلیاتِ عظیم بر زمین می‌آمد، کلِ جهانِ مادی نابود می‌شد.

آری، تمامِ جهان نابود می‌شود و از میانِ این ویرانه‌ها، عاشقان با کشتیِ عشق، همراه با نوحِ دل، همسفر می‌شوند و در طوفانِ سهمگینِ الهی، به مقامِ محرمی می‌رسند.

اگر طوفانِ عشق ساکن بود، آسمان و افلاک نیز نمی‌چرخیدند؛ از موج‌هایِ برآمده از آن عالمِ بی‌جهت است که این شش جهتِ مادی (بالا، پایین، چپ، راست، پیش، پس) به جنبش و حرکت درآمده‌اند.

ای کسی که در زندانِ شش جهتِ مادی گرفتار مانده‌ای، هم غم بخور (برای کوتاهی‌ها) و هم غم مخور (برای امید به رویش)، زیرا این دانه که در زیرِ خاکِ تن پنهان شده، روزی به نخلستانی پربار تبدیل خواهد شد.

روزی این دانه از خاک سر برمی‌آورد و شاخه‌هایِ تر و تازه می‌رویاند؛ اگر چند شاخه‌یِ آن هم خشک شود، بقیه‌ی آن به باغی پرآب و آباد بدل خواهد شد.

و آن شاخه‌هایِ خشک نیز به آتشِ عشق بدل می‌شوند و آن آتش چون جان، شیرین و گوارا می‌گردد؛ در این وادیِ عشق، همه چیز مدام در حالِ دگرگونی و تبدیل شدن به یکدیگر است.

حقیقتی دهانِ مرا بسته است، حالتی که در آن، همچون مستان بر لبه‌ی بام ایستاده‌ام؛ تو از هرچه شگفت‌زده شوی، آن حقیقت (معشوق) از تو شگفت‌زده‌تر است.