دیوان شمس - غزلیات

عارف چرا از این مستیِ عشق هوشیار شد؟ و ساقی چرا از خدمت بازماند؟ اگر مستی در خوابِ غفلت بود، اکنون مستیِ حقیقی بیدار شده و جان را فرا گرفته است.

اگر خورشیدِ عالم در زیرِ خاک پنهان شود، نورِ تو عالم را روشن می‌کند؛ چشمانِ زیبای تو از شرابِ عشق سنگین و خمار شده و همین حالت باعث شده تا چشمانِ دیگران نیز به خمار بیفتد.

اگر خوشی‌های گذشته کهنه و پیر شد، بدان که صد عیشِ تازه جایگزین آن گشته است. وقتی زلفِ تو همچون زنجیر، پایِ دل را بست، دیوانگی و ترکِ عقل برای عاشق ناگزیر شد.

ای نوازنده‌ی خوش‌نوا، از تمامِ جوانب به جشن و سرور بنگر. وقتی انسان بر اسرارِ الهی واقف شد، دیگر هیچ افسون و سخنی از سویِ دیگران بر او اثری ندارد.

ما همچون حضرت موسی هستیم و تو ای محبوب، قدرتِ مطلق؛ گاهی برای دستگیری‌مان عصایِ مدد می‌شوی و گاهی در برابرِ نفسِ سرکشِ ما، همچون اژدها ظاهر می‌شوی. ای زیبارویان، وقتی زیباییِ تو همچون لشکرِ غارتگرِ بلغار بر جانِ ما تاخت، همه چیزِ ما را به یغما برد.

لعلِ لب‌های تو تمامِ شیرینی‌ها را در خود کوبیده و محو کرده است و چشمانت از رشکِ عشق، فنونِ دلبری آموخته است. جان، خانه‌ی دل را برای ورودِ تو جارو کرده و پاک نموده است؛ بشتاب که زمانِ دیدار فرا رسیده است.

تو هر بار بهانه‌ای می‌آوری و از دستِ این مستیِ عشق فرار می‌کنی؛ ای جانِ من، چرا مرا به دنبالِ خود می‌کشانی؟ این بهانه‌جویی‌های تو دیگر از حد گذشته است.

ای کسی که دلِ مرا همچون سنگِ سخت کرده‌ای، امشب دیگر راهِ گریزی نداری. تو همچون ماهِ تابان هستی و ما همچون ستاره‌ای که راهِ چاره‌اش همراهی و پیوستن به توست.

ای ماهی که از افقِ خاکی فراتری، امشب مهمانِ منی. وقتی شب همچون پرده‌ای بر جهان کشیده شد، کارِ پنهانیِ جان و روح آغاز می‌گردد.

اگر گمان کردی که من با درخواستِ خود برایت زحمت بوده‌ام و از این رو مرگِ مرا آرزو کردی، در اشتباهی. تو شرابِ صاف و زلالی و من دُردی هستم که بدونِ وجودِ تو، بی‌ارزش می‌شوم.

در روشنیِ وصالِ تو که همچون روز است و در دردِ جان‌سوزِ هجرانت، انسانِ ساده‌دل به استادی چیره‌دست در راه و رسمِ عاشقی تبدیل می‌شود.

نه تب داشتم و نه دردِ سر، اما بی‌دلیل سر به دیوار می‌کوفتم؛ چون طمع و اشتیاقِ رسیدن به آن گلِ خوش‌بو و شیرین، قاصدِ دلِ مرا بیمار و بی‌قرار کرده بود.