دیوان شمس - غزلیات

ای جانِ بی‌وفایی که به پروردگار که سرچشمه وفاداری است، دل نبستی؛ بدان که محروم ماندن از عشقِ خداوند، خود نوعی قهر و غضبِ الهی است که گریبان‌گیرت شده است.

هنگامی که سلطانِ عشقِ ما (یا پیامبرِ جان) به این عالم قدم نهاد، اگرچه در این دنیا نقش‌ها و جلوه‌های گوناگونی را مشاهده کرد، اما آن‌قدر بلندنظر و عارف بود که اسیرِ ظاهرِ این نقش‌های فریبنده و گذرا نشد.

هیچ جانی در عالم وجود ندارد که مجذوبِ ریشه و اصلِ خویش نباشد؛ درست همان‌طور که محال است آهن در برابر نیروی جاذبه آهن‌ربا بی‌تفاوت بماند و عاشق آن نشود.

دیروز بر دروازه شهرِ عرفان، از موجوداتِ نورانی (پریان) شنیدم که نفرین می‌کردند بر کسی که به این وادیِ عشق و معرفتِ ما دل نبست و راهی به سوی آن پیدا نکرد.

دریغ و صد افسوس بر آن روحی که مانند ماهیِ افتاده بر خشکی، از دریایِ لطف و حیاتِ الهی دور مانده است؛ و وای بر آن نفسِ ناپاکی که با کیمیای عشقِ الهی، به طلا (حقیقت) تبدیل نشد.

کسی که از عشق بی‌بهره است، نه راهی به سوی کمال دارد و نه در انتظارِ رهایی از مرگ است؛ او نه برای زندگیِ حقیقی شایستگی دارد و نه برایِ مرگِ عارفانه آماده است؛ او در تعلیقی بیهوده گرفتار شده است.