دیوان شمس - غزلیات

امروز تنها قبله و مقصد حقیقی ما آن پادشاهِ جان (شمس) است و هر کس که به درگاهِ این حقیقت می‌آید، بدان که راهی جز تسلیم در برابرِ او وجود ندارد.

به جای بهانه‌جویی، عذرِ تقصیر بیاور و از بهانه‌هایی که می‌آوری آگاه باش؛ چرا که همه مردم در خوابِ غفلتِ دنیوی فرو رفته‌اند و تنها یک نفر (عارفِ بیدار) در این میان هشیار است.

آتشی که در این راه می‌سوزاند، هیچ چیز (کوچک یا بزرگ) را باقی نمی‌گذارد؛ چرا که این آتشِ عشق، خود فراتر از مفاهیمِ طول و عرض و اندازه‌هایِ مادی است.

چاهِ طبیعت و ذهنِ تو لبریز از خیالاتِ بیهوده است؛ ای جان، یوسفِ حقیقتِ تو در این چاه زندانی شده است و هیچ خیالی نیست که یوسفِ وجود در آن محبوس نباشد.

همان‌طور که وقتی گندم می‌رسد، دانه پُر‌مغز می‌شود، حقیقتِ وجود نیز به کمال می‌رسد؛ این حقیقت با ماست، اما چه کسی هست که این همراهی را درک کند؟

عشق آن یگانه‌یِ بی‌همتا، تک‌تکِ اجزایِ هستیِ تو را که پراکنده و متکثر است، در هم می‌شکند تا به وحدت برسی؛ چرا که آن حقیقتِ واحد، قابلِ تقسیم شدن نیست.

گاه‌به‌گاه، حق‌تعالی با سختی‌ها یا تنبیه‌هایی، گوشِ تو را می‌کشد تا تو را به سمتِ آن عالمی هدایت کند که دیگر محدود به زمان (گه و گاه) نیست.

شمسِ تبریز، سلطانِ عارفان و پادشاهِ جان‌هایِ آزاد است؛ پس به سویِ بیابانِ حقیقت (مقامِ فنا) برو، زیرا که آن سلطانِ حقیقی در خیمه‌یِ محدودِ تن و تعلقاتِ دنیوی جای نمی‌گیرد.