دیوان شمس - غزلیات

این آتشِ عشقِ الهی، لحظه‌ای آرام و ساکن نیست؛ چه نزدِ معشوق باشد و چه دور از او، همواره در تب و تاب و حرکت است.

ظاهر که ثباتی ندارد و فانی است، پایگاهی برای تکیه کردن نیست و معنا نیز تا زمانی که آشکار و هویدا نشود، دست‌یافتنی و کارساز نخواهد بود.

دنیا به منزله‌ی شکارگاه است و همه‌ی آفریدگان، صیدِ این میدان‌اند؛ در حقیقت، غیر از خداوند که شکارچیِ اصلی و امیرِ این میدان است، هیچ‌کس قدرتِ حقیقی ندارد.

در هر جایی که ما خود را حاکم و بزرگ می‌پنداریم، زمانی که به بارگاهِ امیرِ حقیقی (خداوند) می‌رسیم، دیگر آنجا قدرت و مقامی برای ما متصور نیست و بارِ ما پذیرفته نمی‌شود.

ای جانِ آگاه، دست از تعلقات بشوی و حقیقتِ خویش را نشان ده؛ چرا که این دارایی‌های دنیوی، چیزی جز کف روی آب و ظواهرِ بی‌دوام نیست.

هر کجا غبار و دودی بلند می‌شود، نشانه‌ای از حضورِ لشکر است؛ همچنان که آتش نیز هرگز بدون نشانه‌هایی مانند حرارت و دود وجود ندارد.

اگر تو مردِ میدانِ حق نیستی و نمی‌توانی در میانِ هیاهویِ غبارِ فتنه‌ها، حقیقت را تشخیص دهی، پس مردانگی‌ات کجاست؟ باید در میانِ آشوب و کارزار، مردِ عمل بود.

ای کسی که در پیِ حقیقتی، بدان که اگر تو او را نجویی، او خود تو را جست‌وجو خواهد کرد؛ چرا که رحمتِ الهی، بی‌شمار و پایان‌ناپذیر است.

هنگامی که سیلِ حوادث تو را با خود می‌برد، درمی‌یابی که اراده و اختیارِ تو در برابرِ تقدیرِ الهی، عینِ اختیار و در عینِ حال، ناتوانیِ مطلق است.

در راهِ سلوک عهد کرده بودم که سخنِ بی‌فایده نگویم و سکوت کنم، اما مگر می‌شود گلِ زیبایی را یافت که در کنارش خار نباشد؟ (سختی‌ها جزء لاینفکِ مسیرِ کمال است).

ای برادر، شاهد باش که من در مسیرِ این گلِ حقیقت، همچون خار هستم و این خار بودن (سختی‌کشیدن و تواضع) نه تنها مایه شرمساری نیست، بلکه افتخارِ بزرگی است.