دیوان شمس - غزلیات

معشوق پرسید: چه کسی پشت در است؟ گفتم: خدمتکار کوچک و ناچیز تو هستم. پرسید: چه حاجتی داری؟ گفتم: ای ماه من، تنها در پی سلامتی و وصال تو هستم.

پرسید: تا کِی این‌گونه اصرار می‌کنی؟ گفتم: تا زمانی که تو پاسخ دهی. پرسید: تا کِی این‌گونه در آتش عشق می‌سوزی و بی‌قراری؟ گفتم: تا روز قیامت (پایان عمر).

من ادعای عشق کردم و سوگندهای بسیاری خوردم؛ چرا که به خاطر این عشق، تمام دارایی و جایگاه و آبروی خود را از دست دادم و به باد فنا سپردم.

معشوق گفت: برای هر ادعایی در دادگاه، قاضی از مدعی شاهد می‌خواهد. گفتم: اشک‌های چشمانم و زردی چهره‌ام نشانه و گواه صادق بودن من در این عشق است.

معشوق گفت: اشک چشم، گواهِ مجروح و متهم است (اشک نشانه‌ی گناه یا ضعف است) و چشمت آلوده به دامان است. گفتم: به لطف و عدالت تو، همین اشک‌ها شاهد پاکی من هستند و هیچ جریمه و خطایی در آن‌ها نیست.

پرسید: چه کسی همراه توست؟ گفتم: یاد و خیال تو ای پادشاه جانم. پرسید: چه کسی تو را به اینجا کشانده است؟ گفتم: رایحه و مستیِ جامِ حضور تو.

پرسید: چه عهدی در سر داری؟ گفتم: وفاداری و همراهی با تو. پرسید: از من چه می‌خواهی؟ گفتم: لطف و بخشش همگانی تو شامل حالم شود.

پرسید: کجا زیباتر است؟ گفتم: در قصر پادشاهی (کنایه از مقام قرب الهی). پرسید: آنجا چه دیدی؟ گفتم: صدها نشانه از کرامت و بزرگی دیدم.

پرسید: چرا آن جایگاه خالی است؟ گفتم: از ترس راهزنان. پرسید: راهزن کیست؟ گفتم: همین سرزنش‌ها و ملامت‌های مردم.

پرسید: کجا در امنیت کامل است؟ گفتم: در پناه زهد و تقوا. پرسید: زهد چیست؟ گفتم: راهی است که به سلامت و رستگاری ختم می‌شود.

پرسید: کجاست که آفات و بلاها وجود دارد؟ گفتم: در کوی عشق تو. پرسید: در آن وضعیت چگونه‌ای؟ گفتم: همچنان بر عهد خود ثابت‌قدم ایستاده‌ام.

خاموش باش که اگر من اسرار و نکات معشوق را بر زبان بیاورم، تو از وجود خود بیرون می‌آیی (فنا می‌شوی) و دیگر نه خودت باقی می‌مانی و نه تعلقات دنیایی‌ات.