دیوان شمس - غزلیات

در پیمودن راه حقیقت، جدا افتادن از همسفران و یاران راه، کار درستی نیست؛ چرا که طی کردن این مسیر بدون چراغِ هدایت و بینش، خطرناک و بی‌ثمر است.

وقتی که تو شکوه پادشاهی معنوی و قرب الهی را دیده‌ای، دیگر زیبنده نیست که به دنبال گدایی از دنیا و خواهش‌های پست بروی و آن جایگاه بلند را به کمتر از خدا بفروشی.

آن معشوق حقیقی (خداوند) تو را بدونِ منیت و خودخواهیِ تو می‌خواند؛ پس چسبیدن به این «خودی» که سراسر حجاب و مانع است، شایسته تو نیست.

اکنون که سفره نعمت‌های آسمانی و معنوی در این دنیا گسترده شده است، دیگر پذیرفته نیست که تو با دست خالی و بدون بهره‌مندی از این مواهب باقی بمانی.

در این دنیا که همچون آشپزخانه‌ای است که جان‌های سالکان در آن قربانی (فدای حق) می‌شوند، شایسته نیست که همچون افراد فرومایه به دنبال ربودنِ نان (امور دنیوی) باشی.

به آن حرص و آز که راهزنِ دین و ایمانِ توست، بگو که تزویر، مکر و ظاهرآرایی‌های ناپسند در این مسیر راه به جایی نمی‌برد و کار درستی نیست.

حالا که توانایی حرکت داری، از جای برخیز و تلاشی کن؛ زیرا تنبلی و دست روی دست گذاشتن در مسیر حقیقت، نه تنها بی‌فایده، بلکه زیان‌بار است.

اگر توانِ حرکت (پای جسمانی) از تو گرفته شد و به آخر خط رسیدی، خداوند به تو بال‌های معنوی می‌دهد، زیرا بدون این پروازِ روحانی، نمی‌توان در هوایِ عالمِ بالا سیر کرد.

هنگامی که بال‌های معنوی را به دست آوردی، به سوی دامِ الهی پرواز کن؛ چرا که گرفتار شدن در عشقِ حق و اسارت در دامِ لطف او، تنها چیزی است که رهایی از آن، عینِ خسران است.

ای برادر، تو همچون همای سعادت بر قله بلندِ قرب الهی هستی؛ پس بر همایِ بلندپرواز شایسته نیست که جز به هم‌نشینی با همایان و عالمیانِ حقیقت‌جو بیندیشد.

این دنیا همچون جویبارِ کوچکی است و حقیقت همچون اقیانوس بی‌کران؛ تو که ماهیِ این دریایی، شنا کردن و ماندن در این جویبارِ حقیر، برای تو شایسته نیست.

خاموش باش و در اقیانوسِ وجودِ حق محو و فانی شو؛ زیرا تلاش برای شریک شدن در کبریاییِ خداوند یا ادعای خدایی کردن، امری است که هرگز به نتیجه نمی‌رسد و ناپسند است.