دیوان شمس - غزلیات

ای که در وجودت نور صدرنشین و ماهِ تمامِ عالَم پنهان است، امشب را بیدار باش و نخواب؛ زیرا مرکبِ عروج (براق) به در خانه‌ات آمده است، همان‌طور که خداوند در قرآن می‌فرماید: هنگامی که از کار فارغ شدی، برای عبادت و تلاش کمر ببند.

از آنجا که راه‌های دنیوی بسته شده و امیدها از خلق قطع گشته است، تو به سوی آسمان‌های معنوی عروج کن و راه و رسم و مذهبی تازه برای خود بگشا.

آسمان‌ها در یک لحظه کوتاه به دست نمی‌آیند، اما وقتی آن فرمانروای برتر، دستور «بخوان» (اقرأ) را صادر کند و با دعا لب بگشاید، هزاران درِ بسته گشوده خواهد شد.

همچون ماهی که در صدف، مرواریدی شاهوار یافته است، تو نیز به سوی دریای حقیقت حرکت کن و هنگامی که او از تو پرسید چه می‌خواهی، پاسخ بده که من تنها به سوی تو مشتاقم.

چون صدای قلم تقدیر تو را شنیدم، مانند قلم بی‌قرار به سویت دویدم؛ و اکنون که به قلب تو رسیده‌ام، دردسر و سنگینی این قالب (جسم) دیگر برایم اهمیتی ندارد.

از سلامِ شیرینِ نیکان، دامانِ کبر و غرور را جمع می‌کنم (و کنار می‌گذارم)، چرا که دل و جان ما با سلامِ الهی پاک و معطر شده است.

با وجودِ چنان شرابی که او از دستِ خود به ما می‌نوشاند و با آن کلامی که از دهانش جاری می‌شود، جای شگفتی است که باز هم دلی در جهان نگران و دردمند باقی بماند.

سالک از بی‌نیازیِ حق، سیراب شده و از نیازهای خویش نیز رسته است؛ او چنان در اشتغال به مقام «اناالحق» غرق شده که فانی در خدا و شعله‌ور گشته است.

جانِ خود را از این گِل (جسم) بیرون بکش، زیرا تو حقیقتِ خورشیدی؛ روحِ پاک زمانی که با گِلِ تن ترکیب و آلوده شود، دیگر آن شفافیت اصلی خود را ندارد.

بر تو درود می‌فرستم که قرب و نزدیکی‌ات به خدا فزونی یابد، چرا که وقتی جزء به قربِ کل برسد، تمام اجزا نیز در آن مقام، مقرب و عزیز می‌شوند.

به خاطر دگرگونیِ روحی (نفخِ صور)، دو جهان در برابر من همچون صحنه‌ی قیامت است؛ این حال برای جانِ آدمی لرزاننده و مهیب، و برای جسمِ خاکیان، منظم و دیدنی است.

در راهِ سخن‌پردازی تلاش مکن، زیرا این شکوه و جلال از دل برمی‌خیزد نه از زبان؛ چرا که هنر واقعی را باید در عمل (پای) جست و حتی روباه نیز از طریق تجربه (دم) است که می‌بیند و می‌آموزد.