دیوان شمس - غزلیات

مولوی

غزل شمارهٔ ۲۳۶

مولوی
مبارکی که بود در همه عروسی ها در این عروسی ما باد ای خدا تنها
مبارکی شب قدر و ماه روزه و عید مبارکی ملاقات آدم و حوا
مبارکی ملاقات یوسف و یعقوب مبارکی تماشای جنه المأوی
مبارکی دگر کان به گفت درناید نثار شادی اولاد شیخ و مهتر ما
به همدمی و خوشی همچو شیر باد و عسل به اختلاط و وفا همچو شکر و حلوا
مبارکی تبارک ندیم و ساقی باد بر آنک گوید آمین بر آنک کرد دعا

مفهوم و تفسیر

هوش مصنوعی

مفهوم و پیام کلی

این اشعار سرشار از شور و شعف، در مقام نیایش و تبریک برای پیوند زناشویی سروده شده‌اند. شاعر با فراخواندن لحظاتِ قدسی و تاریخی، تلاش دارد تا برکت و فرخندگی این وصلت را به کمال برساند و فضایی از شادیِ معنوی و عاطفی را ترسیم کند.

مضمون اصلی متن، آرزوی وحدت، آرامش و خوش‌عاقبتی برای زوج جوان است که با بهره‌گیری از استعاراتِ شیرین و تلمیحاتِ مذهبی و عرفانی، رنگ‌وبویی از قدسیت و ماندگاری به خود گرفته است.

معنی و تفسیر

مبارکی که بود در همه عروسی ها در این عروسی ما باد ای خدا تنها

امید دارم همان فرخندگی و برکتی که در تمام پیوندهای زناشویی وجود دارد، خداوند تنها نصیبِ این عروسی ما کند.

نکته ادبی: مبارکی: اسم مصدر از مبارک، به معنای خجسته بودن و فرخندگی.

مبارکی شب قدر و ماه روزه و عید مبارکی ملاقات آدم و حوا

آرزومندم این وصلت، به مبارکیِ شب قدر، ماه رمضان و روز عید باشد و همان‌قدر که دیدار آدم و حوا فرخنده بود، این پیوند نیز مبارک باشد.

نکته ادبی: تلمیح به وقایعِ اسطوره‌ای و مذهبی برای تبرک و تأکید بر اهمیت رویداد.

مبارکی ملاقات یوسف و یعقوب مبارکی تماشای جنه المأوی

امید که این دیدار، به فرخندگیِ ملاقات یوسف و یعقوب و به زیباییِ تماشای باغِ بهشت باشد.

نکته ادبی: جنه المأوی: استعاره از بهشتِ برین و جایگاهِ آسایش و بازگشت ارواح.

مبارکی دگر کان به گفت درناید نثار شادی اولاد شیخ و مهتر ما

آرزوی مبارکی‌ای دارم که از وصفِ کلمات فراتر است و آن را نثارِ شادیِ فرزندانِ بزرگ و شیخِ خود می‌کنم.

نکته ادبی: نثار: به معنای پیشکش و هدیه؛ در اینجا به معنای دعا و آرزوی خیر به کار رفته است.

به همدمی و خوشی همچو شیر باد و عسل به اختلاط و وفا همچو شکر و حلوا

امیدوارم در هم‌نشینی و خوش‌خلقی مانند شیر و عسل با هم سازگار باشند و در صمیمیت و وفاداری، همچون شکر و حلوا با یکدیگر آمیخته و یکی شوند.

نکته ادبی: اختلاط: به معنای آمیزش، معاشرتِ دوستانه و یکی‌شدن.

مبارکی تبارک ندیم و ساقی باد بر آنک گوید آمین بر آنک کرد دعا

دعای من این است که برکتِ نامِ خداوند، هم‌نشین و ساقیِ جانِ کسانی باشد که بر این دعای من، آمین می‌گویند.

نکته ادبی: تبارک: از اسامی و صفات خداوند به معنای بسیار خجسته و والا.

آرایه‌های ادبی

تلمیح (Allusion) ملاقات آدم و حوا / ملاقات یوسف و یعقوب

اشاره به وقایع مقدس و تاریخی برای اثبات عظمت و برکتِ یک رویداد.

تشبیه (Simile) شیر و عسل / شکر و حلوا

استفاده از عناصر خوش‌طعم و طبیعی برای نشان دادن کمالِ هم‌نشینی و شیرینیِ رابطه زوجین.

تکرار (Repetition) مبارکی

تکرارِ واژه‌ی «مبارکی» در آغاز ابیات برای تأکید بر خیر و برکت و ایجاد موسیقیِ کلامیِ شادی‌آور.