دیوان شمس - غزلیات

آن نیروی جاذبه‌ای را بیاور که هر چیزی را به سوی هم‌جنسِ خود می‌کشاند؛ همان نیرویی که فرشته را نیز از آسمانِ بلند به سمتِ زمینِ خاکی فرود می‌آورد.

همان‌گونه که پیامبر اسلام (ص) در شبِ معراج به آسمان‌ها عروج کرد، عشق نیز همچون مرکبی تیزرو (براق)، جانِ عاشق را به زیرِ زینِ خود می‌گیرد و به سوی حق تعالی می‌برد.

با اهلِ معنا و صاحبدلان همنشین باش، زیرا هر نشست و برخاستی که با آنان داری، تو را به سوی رنگ‌وبوی اخلاقی و صفاتِ آنان می‌کشاند و تو را شبیه آن‌ها می‌کند.

شرابِ عشقِ ازلی را که ساقی‌اش روحِ پاک است، هر کسی نمی‌تواند بنوشد و تحمل کند؛ اما اگر کسی آن را بنوشد، چنان دگرگون می‌شود که دیگر به بندِ تعلقات نمی‌ماند.

از پروانه، خویِ فداکاری و جان‌بازی را بیاموز که چگونه بی‌پروا خود را به آتش می‌زند؛ چرا که این فداکاری تو را به سوی نورِ حقیقتِ الهی سوق می‌دهد.

وحیِ الهی به گوشِ جان رسید که گوش‌های خود را برای شنیدنِ حقیقت تیز کنید؛ زیرا شنیدنِ سخنِ حق، آدمی را به سوی بصیرت و چشمی که خدا را می‌بیند، هدایت می‌کند.

تصورِ دوست و خیالِ او، به تو نویدِ وصال می‌دهد؛ این خیال و گمانِ عاشقانه، پلی است که تو را از پندار به سوی یقینِ کامل می‌برد.

تو در این چاهِ دنیا، همچون یوسفِ نبی هستی؛ پس رشته‌ی خیالِ دوست را بگیر که این رشته (اتصالِ قلبی) تو را از این چاه نجات داده و به آسمان‌های برتر می‌برد.

اگر در لحظه‌ی وصال، عقلِ استدلالی‌ات هنوز باقی مانده باشد، به تو می‌گوید: آیا به تو نگفتم که چنان کن که این کار، تو را به آن مقصدِ عالی می‌رساند؟

از این جهانِ پر از خطر مانندِ آهویی که از شیر می‌گریزد، به سرعت دور شو؛ هرچند گمان کنی همه‌ی این جهان گنج و ثروت است، بدان که این جهان در نهایت تو را به کینه‌توزی و نابودی می‌کشاند.

اگر در مسیرِ حقیقت گام برداری، جانِ تو به آستانه‌ی وصال می‌رسد، اما اگر کژی و نفاق پیشه کنی، حتی حریر و ابریشم هم برایت ناخوشایند و درهم‌پیچیده خواهد بود.

خارهای جفا و سختی‌های راه را با جان و دل تحمل کن؛ زیرا همین خارکشی‌ها و صبر بر دردها، تو را به سرسبزی و گل و ریحانِ خوشبختی می‌رساند.

اگر در راهِ دوست، لعنت و ناسزای دشمنان را شنیدی، آن را همچون شراب بنوش؛ زیرا این دشنام‌ها در نهایت به لطف و آفرینِ الهی تبدیل می‌شود.

سکوت کن و در سخن گفتن امانت‌دار باش؛ زیرا پادشاهِ عالم، کلیدِ گنجینه‌های اسرارِ الهی را تنها به دستِ کسی می‌سپارد که راز نگهدار باشد.