دیوان شمس - غزلیات

ای جوان، چرا این‌چنین کنجکاوانه و خیره به چهره‌ام می‌نگری؟ مگر در سیمای من نشانه‌ای از آن جنونِ عاشقانه‌ و شیداییِ الهی می‌بینی؟

شاید بر چهره‌ام داغ و نشانِ عشق را مشاهده می‌کنی که در میانِ آن، عبارت «نحن نزلنا» (اشاره به آیه قرآن در باب نزول حقیقت) حک شده است؛ گویی نشانِ اصالتِ این زخم، وحیِ الهی است.

من به دنبالِ آبی گوارا (آبِ حیاتِ خضر) هستم چون در عطشِ سوزانِ معنوی به سر می‌برم؛ تشنگی من چنان است که هزار مشک و هزار ظرف هم مرا سیراب نمی‌کند.

از کسی که در راه عشق، دل از دست داده و «بی‌دل» شده است، توقعِ وفاداری نداشته باش؛ زیرا وقتی دل (مرکز اراده) برود، دیگر معیارهای زمینی مانند وفا و جفا برای او بی‌معنا می‌شود.

به حقِ این قلبِ شکسته و ویرانِ من و آن زیباییِ آباد و بی‌نقصِ تو سوگند، که خیالِ تو همچون گنجی ارزشمند در این ویرانه‌ی وجودِ من جای خوش کرده است.

ناله و خروشِ جان‌های بیدار که از عالمی ورای جهت‌ها و مکان‌ها برمی‌خاست، دیشب هنگامِ نیایش، مرا از خوابِ غفلتِ دنیوی بیدار کرد.

نمی‌دانم از سوزِ ناله‌ی عاشقان بگویم یا از زیباییِ آن جانان که باعثِ این ناله است؛ گوشم از صدای ناله پر است و چشمم از تماشای جمالِ او لبریز.

برادرِ من، تو هرگز در این جهان به آرامش نمی‌رسی؛ بنگر که چگونه تقاضاها و کشش‌های گوناگونِ زندگی، تو را به هر سو می‌کشاند و قرار را از تو می‌گیرد.

تو همچون گویی در میانِ صد چوگان هستی که پیوسته میانِ زمین و آسمان (سر و پا) در حالِ جابه‌جایی و سرگردانی است.

چه کسی از اراده‌ی این پادشاه (خدا) و اراده‌ی گوی (انسان) آگاه است؟ کجاست آن قامتِ موزونِ یار و کجاست ندایِ دعوتِ او به سوی خویش؟

من در اثرِ جوششِ شوقِ تو، همچون دریایی خروشان به فریاد آمدم؛ ای پادشاهِ دانا و ای گوهرِ دریایِ معرفت، تو خود سخن بگو و حقیقت را آشکار کن.