دیوان شمس - غزلیات

فردا به کارگاهِ خیاطِ عاشق‌پرور خواهم رفت، در حالی که من با این ردای بلند (کنایه از نفسِ بزرگ و ادعاهای طولانی) و هزاران سودایِ بیهوده به سراغش می‌روم.

او تو را از آنچه شبیه یزید است (ظلم و پلیدی) می‌بُرد و به آنچه مانند زید است (نیکی و حق) می‌دوزد؛ با این کار تو را با یکی جفت می‌کند و از دیگری رها می‌سازد.

به چنان حقیقتی تو را می‌دوزد که تمام عمر دل به آن ببندی. عجب نخ و سوزنی! و عجب معجزه و قدرتِ دستی (ید بیضا) که این کار را انجام می‌دهد.

وقتی دلت را تمام و کمال به او سپردی، با تیغِ تیزِ هجران تو را می‌شکافد؛ این بریدن، همان حکمِ الهیِ «از آنجا فرود آیید» است که برای جدا کردن از غیرِ خدا به کار می‌رود.

از اینکه او چگونه این دل را جمع می‌کند (به وحدت می‌رساند) و چگونه پراکنده می‌سازد، حیران مانده‌ام؛ در میانِ ثبت و محو کردن، و در دگرگونیِ پی‌درپیِ احوالِ عاشقِ شیدا، سرگردانم.

دل همچون تخته‌ای است که خاک بر آن است و خداوند مهندسِ این دل است. چه شگفت‌انگیز است که او این‌گونه رسوم، ارقام، حقایق و اسما را بر لوحِ دل نقش می‌زند.

هنگامی که او تو را مانند عددی در چیزی دیگر ضرب می‌کند (در کثرت می‌آمیزد)، ببین که از این ضرب کردن چه نتیجه‌ی شگفت‌انگیزی حاصل می‌شود.

حالا که ضرب را دیدی، بیا و تقسیم را هم تماشا کن؛ ببین که چگونه قطره‌ای را در دریا تقسیم می‌کند و به کل می‌رساند.

او با قدرتِ جبر، تمام ضدین را با هم مقابله کرد و در کنار هم نشاند؛ ساکت باش که عقل و فکرِ بشر در برابر این عجایب و اسرارِ بزرگ، درهم می‌شکند.