دیوان شمس - غزلیات

صوفیِ عارف و آگاه، در سکوت و تفکر (سر در گریبان بردن) فرو رفته است تا ببیند پرده‌های غیب در پایانِ کار چه رازی را بر او آشکار خواهند کرد.

آن حقیقتِ ناب (شرابِ الهی) که در خُمِ هستی جای دارد، برای دلِ عاشقِ بیدار و آگاه، آشکار و بی‌پرده است؛ با این حال، درک و رسیدن به آن برای همین عاشقِ هوشیار، دشوار و رنج‌آور است.

عشق، عناصر چهارگانه طبیعت (آب، خاک، باد، آتش) را که هر یک ویژگی خاص خود را داشتند، در هم آمیخته و نظمِ ظاهری جهان را به نفعِ خود تغییر داده و خیمه خود را در میان آن‌ها برپا کرده است.

عشق که با وقار و تسلط (چادرکشان) به دنبالِ دل‌شدگان حرکت می‌کند، حتی در میانِ آتشِ سوزانِ اشتیاق، نوری از هدایت و معرفت برای سالکان به ارمغان می‌آورد.

به این درگاهِ حقیقت تکیه مکن و ادعای قلندری و بی‌قیدیِ عارفانه نداشته باش؛ اگر هنوز پروازِ معنوی نداری، ادای مرغانِ آسمانی را در نیاور و سعی نکن تاریکی و ناپاکی (قار) را حقیقت جلوه دهی.

نصیحتِ مرا بپذیر و از شرابِ معنوی بنوش تا ذهنِ تحلیل‌گر و هشیارِ خود را نسبت به تعلقاتِ دنیوی از کار بیندازی و به بی‌خودیِ الهی برسی.

پیش از آنکه وجودِ خود را از میان ببری و به مقامِ فنا برسی، باید همین در و دیوارِ دنیایِ فانی را به عنوانِ قبله و هدفِ خود برگزینی تا تو را به حقیقت برساند.

از آن شرابِ کهن که در روزِ ازل (پیمانِ الست) به جان‌ها نوشانده شد، مستِ حقیقی شو و این خانه دل (خمار) را از آن شرابِ عشق لبریز کن.

این هدایت و بخشش از سوی شمسِ تبریزی است؛ بنگر که چگونه تو با رخسارِ گلگونِ خود، شهر تبریز را چون چین (سرزمینِ زیبایی‌ها) پر از زیبایی کرده‌ای.