دیوان شمس - غزلیات

بیت اول: فصل بهارِ جان‌ها فرارسیده است، ای تو که وجودت همچون شاخه‌ای سرسبز و تازه است، به رقص درآ. بیت دوم: همچون یوسف که با حسن و جمالِ خویش به مصر آمد و آنجا را رونق داد، تو نیز با این شور و حال به پایکوبی بپرداز.

بیت اول: ای شاهی که عشق را می‌پروری و وجودت مانند شیرِ مادر، حیات‌بخش و ضروری است. بیت دوم: ای روانیِ جان که چون شیرِ جوشان در رگ‌های جانِ پدر می‌جوشی، برخیز و به رقص درآ.

بیت اول: اکنون که گرفتارِ چوگانِ زلفِ معشوق شدی و چون گوی در اختیار او قرار گرفتی. بیت دوم: تو که سر و پای (هویت و اختیارِ خویش) را از دست داده‌ای، پس بی‌سروپا، یعنی رها از قیدِ خودی، به رقص بپرداز.

بیت اول: تیغی خونین به دست، نزدِ من آمد و پرسید که چونی (چه حالی داری؟). بیت دوم: به او گفتم بیا که خیر است، تیغ گفت نه، این شر نیست و به رقص درآ.

بیت اول: از شورِ عشقِ تاجدارانِ عالمِ معنا، چرخِ گردون همچون باران در گردش است. بیت دوم: در این میدان، قبا (جسم و تعلقات) چه اهمیتی دارد؟ ای کسی که کمر به خدمتِ عشق بسته‌ای، به رقص درآ.

بیت اول: ای مستی که در هستیِ خویش غرق شدی، در حالی که سرنوشتِ تو فنا شدن است. بیت دوم: نامه و فرمانِ فنا به دستت رسیده است، پس برای این سفرِ بزرگ آماده باش و به رقص درآ.

بیت اول: بتِ من در حالی که جامِ باده در دست داشت، پیاده به سراغم آمد. بیت دوم: اگر در این راهِ عشق، بی‌اراده و منفعل نیستی، همچون شاهی مقتدر به رقص درآ.

بیت اول: دورانِ جنگ و کشمکشِ نفس به پایان رسید و صدای سازِ وصل شنیده می‌شود. بیت دوم: یوسفِ جان از چاهِ تنهایی خارج شد، ای کسی که بی‌هنری (از خود چیزی نداری)، به رقص درآ.

بیت اول: تا کی می‌خواهی فقط وعده بدهی و سر به سجده داشته باشی (ظاهرِ عبادت). بیت دوم: دوری و هجران من را از پا درآورده، ای کسی که سرگشته و بی‌اثری، به رقص درآ.

بیت اول: کی می‌رسد آن زمانی که معشوق به من بگوید. بیت دوم: ای بی‌خبر از حقیقت، فنا شو و ای باخبر، به رقص درآ.

بیت اول: طاووسِ جانِ ما نمایان می‌شود و رنگ‌های گوناگونِ جلوه‌ی حق پدیدار می‌گردد. بیت دوم: با مرغِ جان هم‌نوا می‌شود، تو نیز بدون نیاز به بال و پرِ جسمانی، به رقص درآ.

بیت اول: تمامِ کوران و کرانِ عالم، مسیح را به عنوانِ مرهمی برای دردهای خود یافتند. بیت دوم: مسیحِ مریم به آن‌ها گفت ای کوران و کرانِ حقیقت، به رقص درآیید.

بیت اول: مخدوم و پیرِ ما شمسِ دین است که تبریز به برکتِ او بر چین (سرزمینِ زیبایی) رشک می‌برد. بیت دوم: در بهارِ حسن و جمالِ او، حتی شاخ و درخت هم به رقص درآمده‌اند.