دیوان شمس - غزلیات

مدت زمانِ پیوستن و وصالِ تو برای من مانند یک لحظه کوتاه بود، اما دورانِ دوری از تو، سال‌ها به طول انجامید؛ ای کسی که با رفتنت، خیلی زود بار سفر بستی و مقدماتِ کوچ را فراهم کردی.

شبِ فراق فرارسید و از دوریِ چهره‌ی درخشانِ تو که همچون خورشید بود، چنان اضطراب و لرزه‌ای بر وجودم افتاد که گویی در شبِ تاریکِ زندگی‌ام، زلزله‌ای سهمگین رخ داده است.

در آن لحظه که تو قصدِ رفتن داشتی، من از شدتِ حیرت و شوک، چنان بهت‌زده بودم که چشمانم باز بود اما زبانم از سخن گفتن بازماند و فرصت‌های بهره‌مندی از تو (اقبال) یکی پس از دیگری از دست می‌رفت.

اگر آن حیرت و سکوتِ من از رویِ بختِ بد نبود، قطعاً در همان لحظه از شدتِ غم، چهره‌ام را غرقِ خون می‌کردم و جامه‌ها را بر تن می‌دریدم.

در همان لحظه‌ی دیدار، اگر اراده می‌کردی، جان و صد جان را در راهِ تو فدا می‌کردم؛ در برابرِ جانِ شیرین، دارایی و مالِ دنیا چه ارزشی دارد که بخواهم از آن سخن بگویم؟

در این شبِ تاریکِ هجران، چنان ناله‌ها از آتشِ درون برخاست که گویی هول و هراسِ روزِ رستاخیز و قیامت در این دنیا به چشم دیده می‌شود.

دلم چنان عذاب‌های گوناگون در فراقِ تو چشید که اگر سنگ‌ها از احوالِ درونیِ من آگاه شوند، از شدتِ تأثر خون خواهند گریست.

در دورانِ دوریِ تو، قامت‌های راست و استوار همچون تیر، خمیده و شبیه کمان گشتند و اشک‌های خونین چنان جاری شدند که دل‌ها از شدتِ اندوه به شکلِ حرف «دال» درآمدند.

زمانی که زیبایی و کمالِ مطلقِ شاهِ تبریزی (شمس) جلوه‌گر شد، تمامِ مدعیانِ کمال، در برابرِ او احساسِ نقصان کردند و وجودشان در نزدِ او بی‌مقدار شد.

ای خداوندِ شمسِ دین! تو که جانِ پاکِ روشنی‌بخش و چهره‌ای ماه‎‌گونه داری، از تو می‌خواهم که امیدهایِ مرا ناامید نکنی.

از برکتِ کلامِ گوهربار و دریایِ بی‌کرانِ حکمتِ تو، سنگ‌های بی‌ارزشِ وجودِ ما به لعلِ قیمتی تبدیل شده و حالاتِ روحانیِ ما به اوجِ ملکوت رسیده است.

حالاتِ درونیِ عارفانِ کامل که فراتر از گفتار و سخن است، در برابرِ تابشِ درخشانِ این سخنانِ نادِر و حقیقت‌بخش، احساسِ شرم و کوچکی می‌کنند.

اگر ذره‌های ناچیزِ خاکِ بیابان هم بویِ خوشِ حضورِ تو را استشمام کنند، هر کدام به عنقایی باشکوه تبدیل می‌شوند تا بال‌هایِ پروازِ خود را بگشایند.

هنگامی که این پرندگانِ جان، بال‌های خود را می‌گشایند، به هیچ‌کدام از دو جهان (دنیا و آخرت) توجهی ندارند و تنها مشتاقانه گردِ خیمه‌ی حضورِ تو می‌گردند.

ای کاش غبارِ خاکِ تبریز، سرمه‌ی چشمانِ کم‌بینایِ ما می‌شد تا از آن، به کمالِ واقعی دست پیدا کنیم.

هنگامی که تو درگاهِ بخششِ روح را نورافشانی می‌کنی، در آن لحظه‌ی قدسی، اعمالِ ظاهریِ انسان دیگر ارزشی ندارند و رنگ می‌بازند.

حتی همان بخششی که تو در خفا و بدونِ آگاهیِ ما انجام می‌دهی، باعث می‌شود که تمامِ ضعف‌های اعمالِ ما پوشیده و پنهان بماند.

ناگهان حقیقتِ معنا شکوفا می‌شود و پرنده‌ی اسرار پرواز می‌کند؛ چنان عظمتی دارد که حتی «هما» (پرنده‌ی سعادت) نیز از سایه‌ی این حقیقت، به فالِ نیک می‌رسد.

ای حسام‌الدین! تو خود این مدح را بنویس و بخوان تا در برابرِ سختیِ غم، سعادت و نیک‌بختی را در زندگی‌ات ببینی.

اگر چه دستانِ تو در این راه ناتوان به نظر می‌رسد، نگران نباش؛ چرا که دستِ حمایتِ شمسِ تبریزی، پاهایِ تو را با خلخالِ عزت زینت می‌بخشد.