دیوان شمس - غزلیات

گفت‌وگو و معاشرت با لبِ یار بسیار دلپذیر است، به‌ویژه زمانی که او با لطف و مهربانی در را به روی عاشق می‌گشاید و او را به حضور خویش فرامی‌خواند.

او با وجودِ خشکیِ لب (که نمادِ بی‌آلایشی و فناست)، از چشمه حیات‌بخشِ خضر (رازهای جاودانگی) سخن می‌گوید؛ عشق، همچون خیاطی ماهر، ردایِ کمال و سلوک را دقیقاً متناسب با قامتِ جانِ عاشق می‌دوزد.

از شدتِ مستی و وجدِ ناشی از نگاهِ الهیِ او، چشم‌ها از هوش می‌روند و طبیعت نیز (درختان) به تبعیت از لطافتِ نسیمِ جانبخشِ او به رقص درمی‌آیند.

بلبل از گل می‌پرسد که در دلت چه رازی نهفته است؟ این لحظه را غنیمت بشمار و بی‌پرده سخن بگو، چرا که هیچ مانعی در میان نیست و تنها تویی و من (وحدت وجود).

تا زمانی که خودخواهی و 'منیت' در وجود تو باقی است، هیچ امیدی به وصال نداشته باش. تمامِ همت خود را به کار گیر تا این 'منِ' خاکی را از سرایِ جان بیرون کنی.

بدان که گذرگاهِ حق (سوزنِ عشق) بسیار تنگ است و کسی که در بندِ دوگانگی و خودبینی است (نخِ دولا)، نمی‌تواند از این معبر باریک عبور کند.

به خورشیدِ حقیقت بنگر که تا گلو در آتشِ فروزان است؛ باشد که از درخششِ رویِ او، سراسرِ زمینِ وجودِ تو نیز مملو از نور و آگاهی شود.

هنگامی که موسی (کلیم) به سوی درختِ آتشین رفت، ندا آمد که من همان آبِ حیات‌بخشِ کوثرم؛ پس تعلقاتِ دنیوی (کفش‌ها) را از پای بیرون کن و به سویم بیا.

از آتشِ عشقِ من هیچ هراسی نداشته باش، زیرا حقیقتِ آن، آبِ گوارایِ حیات است. تو به سویِ سعادت و دولتِ جاوید آمده‌ای، پس در صدرِ این محفل جای بگیر، خوش آمدی.

تو گوهری ارزشمند و جانِ عالمِ امکان و لا‌مکان هستی؛ تو در این روزگار بسیار نایاب و منحصر‌به‌فردی، چرا که خلق با وجودِ محدودیت‌هایشان، کجا و تو کجا؟

از دستِ عشق، بارگاهِ بخشش و عطا شکل می‌گیرد و تو، جهانِ بی‌وفا را به کارگاهِ وفا و تعهد تبدیل می‌کنی.

از آغازِ خلقت با جامِ پادشاهی و فیضِ الهی به پیشواز آمدی و اکنون جانِ مرا به بزمِ خود فرا می‌خوانی و با فریادِ 'الصلوة' دعوت می‌کنی.

وقتی دستِ دل به دستِ معشوق می‌رسد، چه تحولی در دل رخ می‌دهد! همچنان‌که مسِ وجودِ آدمی با شنیدنِ بانگِ کیمیا به طلا تبدیل می‌شود.

معشوقی شگفت‌انگیز با هیبتی عرب‌گونه و نیزه به دست ظاهر شد؛ پرسیدم آیا خدمتی از من ساخته است؟ گفت به سوی ما بیا.

دلم خواست که من به سوی او بروم، عقل گفت من می‌روم؛ اما آن جانان با لطف و کرم اشاره کرد و فرمود: هر دو (دل و عقل) با هم به سوی ما بیایید.

چون خوانِ نعمت از آسمان نازل شد، دست و دهان بشوی تا بویِ تعفنِ دنیا (پیاز و گندنا) از تو به مشام نرسد و پاک به ضیافت بیایی.

معدنِ نمکِ معرفت در دسترس قرار گرفته است؛ اگر عاشق و صاحبِ ذوقی، کاسه برگیر و از این نعمتِ ناب (شورِ عشق) بهره‌مند شو، نه از سوپ‌های بی‌مزه و ناچیزِ دنیوی.

من این دو لب را می‌بندم و سکوت می‌کنم، تا نورِ حقیقت که چراغِ روز و شب است، خود با زبانِ بی‌زبانی، داستانِ عشق را برای شما بازگو کند.