دیوان شمس - غزلیات

آن‌قدر ناله و فریاد سر می‌دهم و به رنگ‌های گوناگون (حالات و مقامات مختلف) تلاش می‌کنم تا بالاخره بتوانم تمام آلودگی‌ها و تیرگی‌هایی که مانعِ دیدنِ حقیقت شده‌اند را از آینه‌ی دلم پاک کنم.

دلم بر مرکب عشق تو سوار شده است و این مرکبِ روحانی، در هر قدم که برمی‌دارد، از مرزهای جهانِ جان و روح نیز فراتر می‌رود و مسافت‌های دوری را می‌پیماید.

حقیقتِ وجودِ خویش (لعلِ درخشان) را بر چشمِ نابینایِ تاریکی‌ها عرضه کن تا بر سرِ کسانی که دل‌سنگ و سخت‌جان هستند، از جانبِ عالمِ بالا، تنبیه و سنگِ عبرت باریده شود.

می‌دانی چرا با وجودِ این همه نور و درخششِ تو، باز هم با تو دشمنی می‌کنند؟ به این دلیل که بزرگی و سعادتِ تو، برایِ آن‌ها که حقیرند، مایه ننگ و خجالت است.

اگر این منکران کور نبودند، حقیقتِ امر را می‌دیدند؛ که چگونه هزاران جانِ شیفته، همچون ستارگان که گردِ ماه می‌چرخند، در آن عالمِ معنا به تو آویخته و وابسته هستند.

وقتی به واسطه‌ی نورِ تو، حتی کورانِ دل هم بینا می‌شوند، پس طبیعی است که از شدتِ لذت و خوشیِ راهِ تو، لنگ‌لنگانِ طریق نیز گام‌هایشان استوار و تند شود.

اما وقتی سالک در راهِ تو قرار می‌گیرد، ناگهان عقلِ خود را از دست می‌دهد و از خویشتن می‌رهد، زیرا هر عقلِ جزوی در سبزه‎‌زارِ سبز و دلکشِ تو گرفتار می‌شود.

به همین دلیل است که مردم را می‌بینم که مانند نی نالان‌اند و از درون تهی شده‌اند و به همین خاطر است که بسیاری از انسان‌های بلندمرتبه (سروها) از غمِ دوری، همچون چنگ خمیده و شکسته شده‌اند.

به خاطرِ سنگینیِ این راه، کاروان‌های بسیاری در مسیر از هم گسیخته‌اند و کشتی‌هایِ پر از غرورِ بسیاری، در رودخانه‌ی عظیمِ (گنگ) این معرفت شکسته شده‌اند.

آن کسانی که در این راه شکست خورده و شکسته شده‌اند، دل به امیدِ تو بسته‌اند، تا آن دانشِ بی‌کرانِ تو، فرهنگ و فهمِ تازه‌ای را در وجودشان آشکار سازد.

تا لطفِ بی‌نهایتِ تو، قهر و تندی را از میان ببرد و صلح و آشتی در همه جا حاکم شود، تا آنجا که دیگر هیچ جنگ و نزاعی در عالم باقی نماند.

تا شیوه‌ای نو برای جست‌وجو و راه و رسمِ تازه‌ای برای حرکت، در هر جانی پدیدار شود و در زنجیره‌ی آهنگ‌هایِ الهی، نغمه‌ای تازه سر داده شود.

و به واسطه‌ی دعوت و کششِ آن شمسِ تبریزی، چنان تأثیری حاصل می‌شود که هر ذره‌ای در عالم به جنبش در می‌آید و هر مویی از بدن، همچون فرمانده‌ای قدرتمند، بر عالمِ وجود فرمان می‌راند.