دیوان شمس - غزلیات

چه کسی جز آن محبوبِ ازلی می‌تواند جان را از چنگال مرگ برباید و آن را به سوی خود بکشد؟ اگر او چنین کند، من صد جان فدای او می‌کنم و با شادی و رضایت به استقبال این واقعه می‌روم و می‌گویم: گوارای وجودم باد، خوش آمدی.

من با اشتیاق و به حالت رقص‌کنان به سوی آسمان پرواز می‌کنم و از آنجا به سوی مقام «بی‌چون» (خداوندی که هیچ‌گونه همانندی ندارد) می‌روم. ای میزبانِ جان من، تو صبر و قرار را از من گرفته‌ای، پس زودتر بیا و مرا با خود ببر.

تقدیر تو چنین است که هستی را از هم می‌گسلی؛ گاه ستاره را از گردِ ماه جدا می‌کنی و گاه طفل شیرخواره را می‌ستانی و گاه حتی دایه‌ای که مراقب اوست را به کام مرگ می‌کشانی.

من دلی به وسعت جهان دارم که بارهای سنگینِ دنیا را بر دوش می‌کشد. من که هستم که بتوانم چنین بارهای گران‌سنگی را تحمل کنم؟ کی قرار است مرا از این جهانِ حقیر و بی‌ارزش که مانند انباری برای کاه است، بیرون بکشی؟

اگر موی سرم از شوقِ مرگ سفید شده و پیر گشته‌ام، نه به خاطر گذشت زمان، بلکه از سرِ اشتیاق برای رسیدن به آن سوی حقیقت است. من گندمِ زمینی نیستم که در آسیا خرد شوم؛ پس چرا در این چرخه‌ی دنیا افتاده‌ام؟

گندم به این دلیل به آسیاب می‌رود که از جنسِ سنبله‌ی زمینی است. از آنجایی که من از جنسِ این دنیا و سنبله‌های آن نیستم، چرا باید در آسیای دنیا گرفتار باشم؟

نه، اصلاً این‌طور نیست؛ حقیقتِ جان من مانند نوری است که از روزنه‌ای بر آسیا می‌تابد. این نور به آسیاب می‌تابد اما در آنجا نمی‌ماند و دوباره به سوی منبع خود یعنی ماه بازمی‌گردد، نه اینکه در دکان نانوا خرد و مصرف شود.

اگر من با عقلِ جزئیِ خودم همراه بودم، چیزهایی را بر زبان می‌آوردم که لایقِ گفتن بود. اما اکنون خاموش باش تا باد هوا این رازِ بزرگ را نشنود و فاش نشود.