دیوان شمس - غزلیات

آن چهره، آن سبکِ رفتار، و آن قامت و صورت و دست و پایِ موزون را تماشا کن. آن درخشش و آن شأن و شکوه را ببین که چگونه چون ماهِ شبِ چهاردهم، در لباسِ ظاهری جلوه‌گری می‌کند.

از زیباییِ سرو و چمن بگویم یا از لاله و سمن؟ از شمع بگویم یا از تشتِ آبی که تصویرِ زیبایی در آن نقش بسته است؟ یا از رقصِ گل‌ها در برابر نسیمِ سحرگاه بگویم؟ (همه در برابر او حقیرند).

ای عشق! تو که چون آتشکده‌ای در قالبِ صورت و پیکر ظاهر شده‌ای و به کاروانِ جانِ من حمله برده‌ای؛ لحظه‌ای به من امان بده، ای جوانمرد!

من در آتشِ فراق و سوزِ درونی، شب را تا صبح سپری می‌کنم. ای خورشیدِ پیروزی‌بخشِ من، ای شمسِ درخشانِ نیمروز، بر حالِ من نظری افکن.

به گردِ آن ماهِ آسمانی می‌چرخم و بدونِ لب گشودن، به او سلام می‌کنم. پیش از آنکه او اجازه دهد و بگوید 'بیا'، خودم را از سرِ نیاز بر خاک می‌اندازم.

تو ای که هم گلزارِ جهانی و هم چشم و چراغِ عالمی؛ وقتی پای در وادیِ جفا می‌گذاری، در واقع هم دردِ عالمی و هم درمانِ آن.

به نزدت می‌آیم و جانم را گرو می‌گذارم، اما تو می‌گویی این زحمت را به خود نده و برو. وقتی خدمت می‌کنم تا شاید بازگردم، با طعنه می‌گویی ای نادان، بازگرد و بیا.

خیالِ تو با عاشقانِ آتشین‌مزاج هم‌نشین شده است. ای محبوب، مبادا حتی یک لحظه صورتِ تو از پیشِ چشمانِ ما غایب شود.

ای دل! چه بر سرِ قرار و آرامشت آمد؟ آن کار و بارِ پرشور و حالِ تو چه شد؟ چه چیزی تو را این‌گونه در صبح و شام اسیرِ خواب و غفلت کرده است؟

دل در پاسخ گفت: زیباییِ رویِ او، آن چشمانِ افسونگر و جادویی‌اش، آن ابروهایِ پیچ‌درپیچِ سنبل‌گونه و آن لب‌هایِ شیرین‌سخنِ او، مرا این‌گونه بی‌قرار کرده است.

ای عشق! تو نزدِ هر کسی نام و لقبی داری، اما من دیشب نامِ تازه‌ای برایت انتخاب کردم و آن 'دردِ بی‌درمان' است.

ای که رونق و شکوهِ جانم از توست و این چرخِ گردون به خاطرِ تو می‌گردد؛ ای جانِ من! اندکی گندم (رزقِ معنوی) بفرست تا این آسیابِ وجودم بیهوده نچرخد.

دیگر نفسی برای گفتن ندارم؛ همین یک بیت را بگو و بس کن. جانم از این همه اشتیاق گداخته شد، پس ای پروردگارِ من، بر ما مهربانی کن.