دیوان شمس - غزلیات

ای که همچون رستاخیزی ناگهانی بر زندگی من ظاهر شدی و ای که رحمت بی‌کران الهی هستی، تو همانند آتشی هستی که در بیشه تفکرات و ذهن من شعله‌ور شده‌ای.

امروز با چهره‌ای خندان و شادمان نزد من آمدی و با حضورت قفلِ زندانِ دنیای مادی را گشودی؛ تو همانند بخشش و لطف خداوند، به سویِ ما دردمندان و نیازمندانِ روحی گام برداشتی.

تو آن پرده‌داری هستی که راه رسیدن به خورشیدِ حقیقت را می‌گشایی و تو همان دلیلِ امیدواریِ مایی. هم تو هدف و مقصود هستی و هم تو آن کسی هستی که در درون ما طلب ایجاد می‌کنی؛ تو هم آغاز هستی و هم پایان.

تو در سینه‌ها و دل‌های ما جای گرفته‌ای و افکارمان را زیبا و آراسته ساخته‌ای؛ شگفتا که هم خودت در وجود ما حاجتی را پدید آورده‌ای و هم خودت آن حاجت را برآورده می‌کنی.

ای جان‌بخشِ یگانه و ای که سرچشمه‌ی لذتِ واقعی در دانش و کردار هستی، همه چیز غیر از تو بهانه‌ای پوچ و فریبنده است؛ چرا که تنها تو هم درد هستی و هم درمان.

ما به خاطر آن فریب‌ها و ظواهر دنیوی، دیدگاه‌مان کج و منحرف شد و با افراد بی‌گناه از سرِ دشمنی درافتادیم؛ گاهی غرق در خیالِ پاداش‌های بهشتی شدیم و گاهی درگیرِ نیازهای حقیرِ شکم و خورد و خوراک گشتیم.

به این مستیِ معنوی بنگر که عقلِ جزئی را از میان می‌برد و به این سخنِ والا توجه کن که گفتگوی معمول را کنار می‌گذارد؛ شایسته نیست که برای مسائل پیش‌پاافتاده‌ای مثل نان و خوراک، این‌همه هیاهو و نزاع به راه انداخت.

تو نقشه‌های گوناگون و پیچیده‌ای برای دنیا طراحی می‌کنی و میان ملت‌های مختلف (روم و زنگ) نزاع می‌افکنی و همه این جنگ‌ها را در پرده‌ای از حکمتِ نهان و ناپیدا مدیریت می‌کنی.

از دیگران دست بکش و پنهانی به ندای درونیِ جانت گوش فرا ده؛ اینکه مدام با ریاکاری فریاد می‌زنی 'خدایا مرا نجات بده'، بازی و شوخی است و دردی را دوا نمی‌کند.

دیگر سخن نگو که بسیار عجله دارم و باید به سوی سرچشمه‌ی دانش بروم؛ کاغذ و قلم را کنار بگذار که ساقیِ حقیقی (عشق الهی) از راه رسید و زمانِ نوشیدنِ شرابِ معرفت است.