دیوان اشعار - مثنویات، تمثیلات و مقطعات

هر کس با انسان‌های پاک‌سرشت و باایمان نشست‌وبرخاست کند، دل او نیز به واسطه نورانیت و اسرار الهی که در وجود آنان است، صیقل می‌یابد و روشن می‌شود.

ارزشِ پارسایی و زهد به نیتِ خالص و درونی انسان بستگی دارد، نه به لباسی که بر تن می‌کند. بسیارند کسانی که ظاهر آراسته و لباس‌های پاکیزه دارند اما در باطن، آلوده به گناه و ریا هستند.

شمع در هر مجلسی که حضور داشت، با شعله‌اش می‌خندید و خودنمایی می‌کرد، اما چون معنایِ این خنده را نمی‌دانست، سرانجام در همین راه سوخت و نابود شد.

به دنبال باورهای پوچ و بت‌پرستی نرو و نصیحتِ گمراه‌کنندگان را گوش نکن. به جای پرستشِ مصنوعاتِ دست بشر، خدا را پرستش کن؛ چرا که این جهان صاحب و پروردگارِ حقیقی دارد.

تکه‌چوبی که سوخته و خاکستر شده، نمی‌تواند راهنما یا وسیله روشنایی در مسیر یا منزل باشد. برای روشن کردنِ راه، باید چراغی را افروخت که هنوز شعله و نور و حیات دارد.

وقتی گرگ در نزدیکی چراگاه کمین کرده و چوپان در خواب غفلت است، بره‌ای که از گله فاصله گرفته و می‌خواهد به تنهایی در پی چرا برود، خود را به دست نابودی سپرده است.

مورچه‌ای که در لانه خود قوت و روزی کافی دارد، هرگز نیازی نمی‌بیند که به درگاه قصر باشکوه حضرت سلیمان برود و دست نیاز دراز کند.

فرصتِ زندگی را که مانند گوهر گران‌بهاست، با نادانی و غفلت از دست مده؛ چرا که این عمر، ارزش بسیار بالایی دارد و نباید به راحتی تلف شود.

خجسته و مبارک است آن نهال نوپایی که در بوستانِ هستی، هنگام رشد کردن، شوقِ بالندگی و کمال یافتن دارد.

ای پروین، عمرِ ارزشمندت را در راه کارهای بی‌فایده صرف نکن؛ چرا که کسی که دانش و خِردِ پیران را به عنوان راهنما در کنار خود دارد، به درستی قدم برمی‌دارد.