دیوان اشعار - غزلیات

خوشا به حال کسی که لحظه‌ای از دام عشق حقیقی رها نیست، چرا که غم او نه از سرِ رندی و حیله‌گری‌های دنیوی است و نه میل و آرزویش تظاهر به پارسایی و زهد ظاهری است.

دلِ شیفتگان و کسانی که در راه عشق شوریده و رسوا شده‌اند، مانند استخوانی شکسته است که هیچ داروی التیام‌بخشی (مومیایی) بر آن اثر ندارد و این شکستگی، نشانی از عشقی عمیق و لاینحل است.

کسی که به حقیقتِ خداشناسی رسیده است، از دغدغه‌های مربوط به دنیا و آخرت (به معنایِ سودجویی‌های اخروی) آسوده است، زیرا چنین شخصی به هیچ‌کس جز پروردگار وابسته نیست.

من ستایشگرِ همت بلندِ درویشِ قانعی هستم که هیچ‌گاه در سر، سودای رسیدن به مقام‌های بزرگ و جاه و جلال پادشاهی را نمی‌پروراند.

مدام و در هر لحظه، حاجت‌های خود را از درگاه حق گدایی نکن؛ زیرا خداوند خود از نیاز تو آگاه است و کرم او چنان بی‌کران است که نیازی به گدایی و اصرارِ پیاپی نیست.

من به کنج تنهایی و خلوت خود پناه برده‌ام و از آن خشنودم، زیرا دیگر تمایلی به همنشینی با کسانی که رفتار و گفتارشان آلوده به دورویی و ریاکاری است، ندارم.

عبید زاکانی در این مسیر، راه و رسمِ قلندری و تجرد (تنهایی و وارستگی) را پیش گرفته است؛ او نه اهلِ سلطه و خواجگی است و نه مردِ مدیریتِ خانه و زندگی‌های معمولِ اجتماعی.