آی واژه - خاقانی - دیوان اشعار - غزلیات

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: طره به معنای موی پیشانی و غرامت به معنای تاوان و جریمه است.

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: تکرار برای تأکید بر هراس عاشق از آشفتگی موی معشوق است.

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: به کارگیری فعل امری منفی برای بازداشتن معشوق از کاری که باعث آشفتگی عاشق می‌شود.

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: واژه غرامت در اینجا کنایه از رنجی است که عاشق متحمل می‌شود.

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: ادامه منطقی هراس عاشق از زیبایی معشوق.

طره مفشان که غرامت بر ماست طره مفشان که غرامت بر ماست

موی خود را پریشان مکن که پریشانی آن، دردسر و گرفتاری سنگینی برای ما به بار می‌آورد.

نکته ادبی: تکرار بیت به عنوان تأکید بر تمنای شاعر.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: طیره به معنای سبک‌مغزی، بی قراری و یا پیشامد بد است.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: قیامت در اینجا نماد آشوبی بزرگ و تغییری ناگهانی در وضعیت جهان است.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: استفاده از عبارت قیامت برخاست برای نشان دادن فوریت شرایط.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: ارتباط معنایی با بیت قبل؛ اکنون که کار از کار گذشته، نباید بی‌تفاوت بود.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: تأکید بر ناآرامیِ فضا.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: تکرار برای هوشیار کردن معشوق.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: استفاده از واژگان حماسی در بستری عاشقانه.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: هشدار شاعر به معشوق.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: بازنمایی وضعیت بحرانی عاشق.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: تأکید بر لزوم هوشیاری معشوق.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: تمثیل قیامت به عنوان نقطه اوج اضطراب.

طیره منشین که قیامت برخاست

از سر غفلت و سبک‌سری منشین، چرا که آشوب و بلایی عظیم (مانند روز قیامت) برپا شده است.

نکته ادبی: استفاده از فعل برخاستن برای نشان دادن شروع یک واقعه.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: غمزه به معنای اشاره چشم و ابرو برای ناز و عشوه است.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: استفاده از فعل امر منفی در جهت خواهش از معشوق.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: تشبیه غیرمستقیم نگاه به سلاح.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: تأکید بر آسیب‌زا بودن غمزه.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: تکرار جهت تبیین عجز عاشق.

غمزه بر کشتن من تیز مکن غمزه بر کشتن من تیز مکن

با نگاه‌های نازآلود و عشوه، قصد کشتن من را نداشته باش.

نکته ادبی: مخاطب قراردادن مستقیم معشوق.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: قضا در اینجا به معنای حکم الهی و سرنوشت محتوم است.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: تشبیه غمزه به شمشیر (استعاره مصرحه).

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: استفاده از واژگان تقابلی (غمزه در برابر شمشیر).

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: توجیه بیت قبلی که چرا عاشق می‌ترسد.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: اعتبار دادن به قدرت نگاه معشوق در حد قضا و قدر.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: تأکید بر مرگبار بودن غمزه.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: تکرار برای تعمیق معنا.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: پیوند میان مفهوم عاطفی (غمزه) و مفاهیم کلامی/فلسفی (قضا).

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: اشاره به سرنوشت محتوم.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: تأکید بر قدرت قاهره معشوق.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: بیتِ کلیدی برای درک هراس عاشق.

کان نه غمزه است که شمشیر قضاست

زیرا آن نگاه نازآلود تو، صرفاً یک عشوه ساده نیست، بلکه همچون تیغی برنده است که حکم قضا و قدر را جاری می‌کند.

نکته ادبی: استحکام منطقیِ کلام شاعر.

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: بیمِ سر، کنایه از ترس از مرگ و کشته شدن است.

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: خصم به معنای دشمن و رقیب عشقی است.

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: بیان علت اصلی ترس شاعر.

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: استفاده از واژه بس که (به معنای بس‌که یا به اندازه ای که).

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: بیان فشار بیرونی بر عاشق.

بس که از خصم توام بیم سر است بس که از خصم توام بیم سر است

به قدری از دشمنان تو و خطراتی که از جانب آنان تهدیدم می‌کند، در بیم و هراسم که گویی جانم در خطر است.

نکته ادبی: زمینه سازی برای بیت آخر.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: بر سرِ در اینجا به معنای «به دلیلِ» یا «در مواجهه با» به کار رفته است.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: طرح پرسش انکاری برای نشان دادن مظلومیت عاشق.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: تضاد میان شرایط بیرونی (دشمن) و رفتار درونی (خشم معشوق).

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: گلایه شاعر از معشوق.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: تکرار برای تأکید بر مظلومیت.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: استفهام انکاری برای تحریک عواطف معشوق.

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: اتصالِ علت و معلول (ترس از خصم و گلایه از خشم معشوق).

بر سر این همه خشم تو چراست

با وجود این همه هراس از دشمنان، تو چرا این‌قدر با من خشمگین و نامهربان هستی؟

نکته ادبی: ختم کلام به پرسشی که پاسخ آن نزد معشوق است.

بر سر این همه خشم تو چراست

دلیل این همه تندی و غضب تو نسبت به من چیست؟

نکته ادبی: پرسشِ استفهامی برای ابراز حیرت از رفتار تند محبوب.

بر سر این همه خشم تو چراست

دلیل این همه تندی و غضب تو نسبت به من چیست؟

نکته ادبی: تکرارِ پرسش برای تأکید بر سرگشتگی عاشق.

بر سر این همه خشم تو چراست

دلیل این همه تندی و غضب تو نسبت به من چیست؟

نکته ادبی: تکرار برای افزایشِ شدتِ عاطفه در خطاب.

بر سر این همه خشم تو چراست

دلیل این همه تندی و غضب تو نسبت به من چیست؟

نکته ادبی: تکرارِ متوالی برای نشان دادن بی‌تابیِ عاشق.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: «عتاب» به معنای سرزنشِ همراه با مهربانی یا ناز است.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: تکرار برای تأکید بر شرطِ صلح.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: شرطی بودنِ جمله که نشان‌دهنده حسنِ ظنِ عاشق است.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: استفاده از حرف شرط «گر» برای تحلیلِ موقعیت.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: تکرار برای تبیینِ دقیقِ انگیزه محبوب.

گر عتابی ز سر ناز برفت گر عتابی ز سر ناز برفت

اگر این عتاب و سرزنش، تنها از روی ناز و کرشمه‌گریِ تو بوده است و نه از سرِ خشمِ حقیقی،

نکته ادبی: تأکید بر نازِ محبوب.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: «صحبت» در اینجا به معنای همنشینی و گفتگو است.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: فعل امر «مرو» نشانه استیصال و نیاز عاشق به حضور محبوب.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر بقای رابطه.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر عدمِ قطعِ رابطه.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر تداومِ دوستی.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر امید به اصلاح امور.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تکرار برای التماس و خواهش.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر فرصتِ موجود.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر استمرارِ ارتباط.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: تأکید بر پذیرشِ تداومِ دوستی.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: دعوت به بازگشت.

مرو از جای که صحبت برجاست

از اینجا نرو و ما را ترک مکن، چرا که هنوز زمینه برای گفتگو و آشتی باقی است.

نکته ادبی: نهایی کردنِ درخواستِ ماندن.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: کنایه از وسواس فکری یا درگیر کردنِ ذهن به امور پوچ.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: تکرار برای پرهیز دادنِ عاشق از افکار نادرست.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: اشاره به بیهودگیِ افکارِ فعلی.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: تأکید بر آرامش‌طلبی.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: نهی از بیهوده‌گویی.

گفت بیهوده بر انگشت مپیچ گفت بیهوده بر انگشت مپیچ

به من گفت: بیهوده ذهنت را درگیر و پیچیده مکن،

نکته ادبی: نصیحتِ محبوب به عاشق.

بر کسی کو به تو انگشت نماست