دیوان اشعار - غزلیات

خاقانی

غزل شمارهٔ ۸

خاقانی
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
از بلای عشق او روزی امانستی مرا
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا
گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

درک و برداشت

هوش مصنوعی

معنای روان

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: استفاده از پسوند 'استی' در اینجا برای حفظ وزن و آهنگ کلام به کار رفته و به معنای 'است' است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: استفاده از 'قضا' در اینجا به معنای تقدیر الهی است که خارج از اراده انسان است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: فعل 'استی' در پایان جملات، نشانه سبک کهن و متونِ ادبی سده‌های پیشین است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: حرف 'گر' مخفف 'اگر' و برای کوتاه‌سازی کلام در شعر کلاسیک کاربرد فراوان دارد.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: ارتباط معنایی بین عشق و قضا (تقدیر)، نشان‌دهنده جبرِ حاکم بر جهان‌بینیِ عاشق است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: ساختار جملات تکرارِ تأکیدی بر تقدیرگراییِ شاعر دارد.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: تکرار واژه‌ها در سبک‌های خراسانی برای تأکید بر حالتِ روحی گوینده است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: واژه 'عشق' در این متن به معنای کششِ شدید روحی است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: ضمیر 'مرا' در اینجا به معنای 'برای من' است.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: ترکیب 'قضای آسمان' بر آسمانی بودنِ سرنوشت تأکید دارد.

گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا گرنه عشق او قضای آسمانستی مرا

اگر محبت او سرنوشتِ مقدر و آسمانی من نبود، هرگز در این بند گرفتار نمی‌شدم.

نکته ادبی: استفاده از 'ستی' در پایان کلمات کهن در متون کهن فارسی.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: واژه 'بلا' در اینجا به معنای رنج و آزمایش است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: عبارت 'روزی امانستی مرا' به معنای 'زمانی آرامش داشتم' است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تضاد بین بلا و امان، محور اصلی این بیت است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: کلمه 'روزی' در اینجا همزمان به معنای 'یک روز' و 'زمانی' است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: استفاده از 'ستی' به عنوان فعل اسنادی گذشته.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: ساختار نحوی جمله کهن و بیانگر حالتی است که محقق نشده است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: بلا در ادبیات فارسی اغلب با عشق همراه است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: لحن گلایه‌آمیز شاعر نسبت به تقدیر.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: بهره‌گیری از 'امان' به معنای امنیت و آرامش.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تکرارِ بیت برای تأکید بر شدتِ فقدانِ آرامش.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: ساختار 'امانستی مرا' نشان‌دهنده یاری‌طلبیدنِ شاعر است.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تأکید بر ناپایداری آرامش در زندگی عاشق.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: رابطه علت و معلولی بین عشق و بلا.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: بیان حسرت به زبان ادبی ساده.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تداومِ فضای یاس‌آلود.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: استفاده از 'روزی' به عنوان قید زمان.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تأکید بر استمرار رنج.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: استفاده از واژگانِ ساده اما عمیق.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: نکته نحویِ کهنِ 'ستی' برای نشان دادن فعلِ معکوسِ آرزویی.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: تداعی‌گر مفاهیم عرفانی کهن.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: بازتاب درد درونی عاشق.

از بلای عشق او روزی امانستی مرا

اگر بلای عشق او نبود، یک روز هم که شده از درد و رنج در امان می‌ماندم.

نکته ادبی: اشاره به سرنوشت ناگزیر.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: ترکیب 'بر زمین پای آمدن' کنایه از آرام گرفتن و استقرار یافتن است.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: پای آمدن، استعاره از تعادل و آرامشِ روحی است.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: وصال در اینجا به معنایِ رسیدن به یار است.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: شرطی بودن جمله با 'اگر'.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: تضادِ زمین با آسمان در بیتِ بعد.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: اشاره به آرزوی وصال.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: استفاده از 'پای آمدن' به عنوان استعاره.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: تاکید بر تکرار روزهای بی‌وصالی.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: نکته نحوی: 'مرا' به معنای برای من.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: ترکیب 'ز وصلش' که نشانه تعلق است.

گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی گر مرا روزی ز وصلش بر زمین پای آمدی

اگر روزی فرصتی پیدا می‌کردم که به وصال او برسم و آرام بگیرم.

نکته ادبی: تکرار برای تأکید بر آرزو.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: دست بر آسمان داشتن، کنایه از دعا و طلبِ یاری کردن است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: آسمان در اینجا نمادِ مرجعِ بالاتر و جایگاهِ الهی است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: قید 'همه شب' بر استمرار درد و دعا دلالت دارد.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: کلمه 'کی' در اینجا به معنای 'چه وقت' یا 'دیگر لزومی نداشت' است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: تضاد معنایی زمین در بیت قبل و آسمان در این بیت.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

آنگاه دیگر نیاز نبود که تمام شب، دست به دعا و تضرع به سوی آسمان داشته باشم.

نکته ادبی: تکرارِ پایان‌بخشِ داستانِ عاشقانه.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: «کی» در اینجا به معنای استفهام انکاری (چگونه ممکن است) به کار رفته و «دست بر آسمان داشتن» کنایه از دعا و التماس است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: در متون کهن، «کی» به عنوان ادات استفهام، برای تاکید بر محال بودنِ امری (اینجا: دست از دعا کشیدن) به کار می‌رود.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: «مرا» در پایانِ بیت، نهادِ اصلیِ جمله است که به معنای «من» به کار رفته است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: فعل «آسمانستی» در اینجا به معنای «آسمان بود» یا «سوی آسمان شد» به کار رفته که در ادبیات کلاسیک رایج است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: ساختارِ «دست از او بر آسمان داشتن» کنایه‌ای است برای نشان دادنِ استیصالِ کامل در برابرِ محبوب.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: تکرارِ این بیت در متن، بر شدتِ بیقراری و طولانی بودنِ زمانِ رنجِ عاشق تاکید دارد.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: عبارت «همه شب» بیانگر تداوم رنج و استمرارِ دعا و زاری است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: حروف اضافه و ادات در اینجا طبق نحوِ کلاسیک تنظیم شده‌اند تا وزن و آهنگِ کلام حفظ شود.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: «دست از او» به معنای دست از یادِ او یا دست از طلبِ اوست که در سیاقِ دعا معنا می‌شود.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: استفاده از افعالِ گذشته‌ی استمراری در این بیت، تداومِ حالِ روحیِ عاشق را نشان می‌دهد.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: آهنگِ کلام، حزین و پرسشگر است که بر فضایِ سوگوارانه‌ی شعر می‌افزاید.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: ایهامِ کلمه‌ی «آسمانستی» که می‌تواند هم مکان را برساند و هم جهتِ توجهِ عاشق را.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: سادگی در بیان، عمقِ احساسِ عاشقانه را برجسته‌تر می‌کند.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: تداومِ ساختارِ پرسشی در ابیات، بر حیرتِ عاشق در وضع موجود دلالت دارد.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: نظمِ واژگان، حاکی از اضطرابِ درونیِ شاعر است.

کی همه شب دست از او بر آسمانستی مرا

چگونه ممکن بود تمامِ شب، دستِ تضرع و دعا را در فراقِ او به سوی آسمان بلند نکنم و با گریه از خداوند گشایش نخواهم؟

نکته ادبی: پایان‌بندیِ این سری ابیات، با بازگشتِ ضمیرِ «مرا»، بر فردیتِ تجربه‌ی عشق تاکیید دارد.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: «پرده‌سوز» مرکبِ وصفی است به معنای فاش‌کننده و افشاگر.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: «گشادی» فعلِ ماضی از مصدرِ گشادن است که به معنای «باز کرد و آشکار ساخت» می‌باشد.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: تضاد میان «پرده» و «راز»، عنصر اصلیِ کشمکشِ درونیِ این بیت است.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: نقشِ دستوریِ «زلف» در اینجا فاعلی است که راز را گشوده است.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: «رازِ من» مفعولِ جمله است که توسطِ زلفِ معشوق فاش شده است.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: ادبیاتِ تمثیلی در این بیت، بسیار رایج در سنتِ غزل‌سرایی برای توصیفِ رسواییِ عشق است.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: فعلِ شرطی «گشادی» نشان از یک واقعیتِ محقق‌نشده در صورتی دیگر دارد.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: شخصیت‌بخشی به زلف که قدرتِ گشودنِ راز را دارد.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: مفهومِ رسوایی در این بیت به زیباییِ معشوق نسبت داده شده است.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: ساختارِ جمله‌ی شرطیِ «اگر...، ...» نشان از اندوهِ شاعر از فاش شدنِ رازش دارد.

گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من گرنه زلف پرده سوز او گشادی راز من

اگر گیسوانِ پرده‌درِ او که ماهیتِ اسرار را آشکار می‌کند، رازِ عشقِ پنهانِ مرا فاش نمی‌کرد، هیچ‌کس از حالِ درونیِ من باخبر نمی‌شد.

نکته ادبی: استفاده از واژگانِ فاخر در عینِ سادگیِ ساختار.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: «پرده» در اینجا استعاره از انزوا و پرهیزکاریِ ظاهری است که عاشق به آن پناه برده است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: «کس چه دانستی» استفهام انکاری به معنای «هیچ‌کس نمی‌توانست بداند» است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: تکرارِ این ابیات در متن، بر سرگردانی و هراسِ عاشق از شناخته شدن تاکید دارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: واژه‌ی «که» در میانِ بیت، مرجعِ پرده است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: «دانستی» فعل ماضیِ ساده با معنای استمراری در قدیم است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: ساختارِ پرسشیِ بیت، حاکی از نوعی خلوت‌گزینی و میل به گمنامی است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: حفظِ هویت در پسِ این پرده، دغدغه‌ی اصلیِ شاعر است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: فضا آکنده از نوعی رازگونگی و عرفان است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: تداومِ پرسش، نشان از ناامنیِ درونیِ شاعر دارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: لحنِ بیان در این ابیات، دردمند و متفکرانه است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: سادگی در بیانِ مفاهیمِ عمیق، از ویژگی‌های این سبک است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: استفاده از پرده به عنوان نماد، در ادبیاتِ کلاسیکِ عرفانی بسیار رایج است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: مخاطب در این بیت، خودِ شاعر است که با خویشتنِ خویش به گفتگو نشسته.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: نحوِ بیت به گونه‌ای است که بر تنهاییِ عاشق تاکید دارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: «کس» در اینجا به معنای همگان یا عمومِ مردم است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: این ابیات، بازتابی از کشمکش میانِ ظاهر و باطن است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: تکرارِ این پرسش، بر استیصالِ عمیقِ عاشق صحه می‌گذارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: موسیقیِ کلام در این ابیات، آهنگی حزین دارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: استفاده از فعلِ «دانستی» در پایان، وزنِ بیت را کامل کرده است.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: تطابقِ میانِ هویتِ باطنی و ظاهری در این ابیات به چالش کشیده می‌شود.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: ترکیبِ «پرده که هستم» اشاره به وضعِ وجودیِ انسان دارد.

زیر این پرده که هستم کس چه دانستی مرا

من در زیرِ این نقاب و پوششِ ظاهری که دارم، پنهان شده‌ام؛ اگر این پرده نبود، چه کسی می‌توانست حقیقتِ حالِ مرا دریابد و بشناسد؟

نکته ادبی: پایان‌بندیِ این بیت با ضمیر «مرا»، بر فردیتِ کاملِ این تجربه دلالت دارد.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

به یقین دریافته‌ام که به خاطر دوری و جدایی از او، جان و روحم دیگر در آرامش و امنیت نیست و پیوسته در هراس و رنج به سر می‌برم.

نکته ادبی: «به جان ایمن نبودن» کنایه از در خطر بودنِ آرامش و سلامتیِ جان است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم بر یقینم کز فراق او به جان ایمن نیم

با اطمینانِ کامل می‌گویم که به دلیل دوری از او، دیگر هیچ امنیت و آرامشی برای جان و زندگی خود احساس نمی‌کنم.

نکته ادبی: ایمن نبودن به جان در اینجا کنایه از در معرض خطر بودن و بی‌قراریِ شدیدِ روحی است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

وین نبودی گر به وصل او گمانستی مرا

اگر امیدی به رسیدن و وصال او داشتم، این وضعیتِ پرخطر و بی‌قراری برایم پیش نمی‌آمد.

نکته ادبی: واژه 'گمانستی' در اینجا به معنای داشتنِ گمانِ امیدوارانه و انتظارِ وصل است.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم آفت جان است و آنگه در میان جان مقیم

عجیب است که او هم‌زمان آفت و نابودکننده جانِ من است و هم در همان جانِ من ساکن و مقیم است.

نکته ادبی: واژه 'آفت' در اینجا استعاره از محبوب است که آرامش را از عاشق می‌گیرد.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر او در جانِ من ساکن نبود، چرا باید این‌قدر نگرانِ جانِ خود می‌بودم؟

نکته ادبی: باک داشتن به معنای بیم و هراس است؛ شاعر می‌گوید چون یار در جانِ اوست، جان برایش ارزشمند شده است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: واژه باک به معنای هراس و جانستی به معنای جان داشتن است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: ساختار شرطی که بر اهمیت حضور معشوق تأکید دارد.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: استفاده از افعالِ گذشته برای بیان یک گزاره کلی و عرفانی.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: تأکید بر تقدسِ جان به واسطه وجودِ معشوق.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: نکته نحوی: تقدیمِ جان بر فعل برای تأکید بر مفهوم.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: لحنِ توبیخیِ خود خطاب به خود برای اثباتِ وفاداری.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: تکرار مفهوم برای تثبیتِ جایگاهِ معشوق.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: تأکید بر بی‌پرواییِ عاشق در راهِ معشوق.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: ادبیاتِ تمثیلی در توصیفِ حالِ عرفانی.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: تأکید بر یگانگیِ جان و معشوق.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: استعاره از جان به مثابه خانه یا جایگاهِ یار.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: اشاره به بی‌ارزش بودنِ زندگیِ مادی بدونِ معنویت.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: ساختارِ پرسشیِ انکاری که پاسخ آن در خودِ بیت مستتر است.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: لحنِ فاخر و استوارِ کلاسیک.

گرنه در جان اوستی کی باک جانستی مرا

اگر حضور آن محبوب در جان من نبود، دیگر هراسی از فوت شدن یا از دست دادن جان برایم معنایی نداشت؛ چرا که جان بدونِ عطرِ حضور او، هیچ ارزشی ندارد.

نکته ادبی: تأکید بر تقدیرِ عاشقانه.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: فرقد نام دو ستاره در دب اصغر است که نماد بلندی هستند.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: تضاد میان خاک (مزار) و افلاک (فرقد).

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: واژه نهادی به معنای قرار داد یا نهاد است.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: ایهام در مورد تفاوتِ جایگاهِ دنیوی و اخروی.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: توصیفِ بخت و اقبال به عنوان عامل تعیین کننده.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: استفاده از اسامیِ خاص برای تبیینِ جایگاه.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: استعاره از ستارگان به عنوانِ ناظرانِ خلقت.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: تکیه بر شکوهِ آسمانی در برابرِ محدودیتِ زمینی.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: اشاره به خاقانی به عنوانِ شاعری بلندپایه.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: ساختارِ نحویِ دقیق برای بیانِ رابطه بخت و مکان.

مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من مرقد خاقانی از فرقد نهادی بخت من

سرنوشت من چنان رقم خورد که مزار خاقانی در مرتبه‌ای پایین‌تر از ستاره فرقد قرار گرفت؛ اشاره‌ای است بر فروتنی و جایگاه دنیوی در برابر شکوه آسمانی.

نکته ادبی: مضمون‌سازی بر اساسِ اساطیرِ نجومی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: کوی نمادِ آستانه درگاهِ معشوق است.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: واژه محل در اینجا به معنای مقام و جایگاه است.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: پاسبان نمادِ خدمتگزاریِ عاشق در خلوتِ معشوق.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: تکرارِ فعلِ شرطی برای تأکید بر آرزومندی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: اشاره به درویشی و فروتنیِ عاشق.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: توصیفِ آرزو با لحنی حسرت‌بار.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: کوی به عنوان مکانِ امنِ حضورِ یار.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: استفاده از اصطلاحاتِ اجتماعی برای بیانِ مفاهیمِ عرفانی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: تأکید بر قناعتِ عاشق به کمترین مقام.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: نحوه استفاده از کلمات در کنار هم نشان از سبکِ عراقی دارد.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: پاسبان در اینجا نمادِ حراست از حریمِ عشق است.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: لحنِ بسیار محترمانه و آرزومندانه.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: تأکید بر نزدیکیِ فیزیکی و معنوی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: ارتباطِ معنایی با ابیاتِ پیشین در بابِ تواضع.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: استعاره از پاسداری به معنای مراقبتِ قلبی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: واژگان در این بیت نشان از خضوع کاملِ عاشق است.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: ساختارِ آهنگین و موزون.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: کنایه از ارزشِ بسیارِ آستانِ جانان.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: تأکید بر بی‌ارزشیِ دیگر مقاماتِ دنیوی.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: نمادپردازیِ کوی و پاسبان.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: استفاده از افعالِ گذشته به معنایِ آرزویِ غیرممکن.

گر به کوی او محل پاسبانستی مرا

اگر این افتخار نصیب من می‌شد که در کوی یار، مقامی هرچند ناچیز چون پاسبان و نگهبان داشته باشم، به سعادتی بزرگ دست می‌یافتم.

نکته ادبی: جمع‌بندیِ تمنایِ عاشقانه.