غزلیات

با بوسیدن لبان یار و نوشیدن باده، گویی به آب حیات دست یافته‌ام. این کنایه از آن است که دیدار معشوق و مستیِ ناشی از آن، منبعِ زندگیِ ابدی و کمالِ وجود است.

این رازِ عاشقانه را نه می‌توانم برای کسی بازگو کنم و نه تحملِ دیدنِ رقیب در کنارِ محبوب را دارم. این اشاره به انحصارِ عشق و تقدسِ رابطه‌ی میان عاشق و معشوق است.

جامِ شراب از شدت سرخی گویی خون می‌خورد (رنج می‌کشد) و گل نیز با دیدنِ چهره‌ی زیبای محبوب، از شرم و حیا عرق بر پیشانی‌اش می‌نشیند. نوعی تصویرسازیِ خیال‌انگیز که زیباییِ معشوق را بر جهانِ پیرامون تاثیرگذار می‌داند.

جامِ باده را به دستم بده و از جمشید و پادشاهانِ کهن یاد مکن. تاریخ ثابت کرده که پادشاهانِ بزرگ نیز از یادها می‌روند، پس به جایِ افسوسِ گذشته، باید غنیمتِ امروز را دریابیم.

ای نوازنده‌ی ماهرو، سازت را بنواز و در آن پرده‌ای بساز که با خراشیدنِ رگِ ساز، من نیز به خروش و فریاد بیایم. در اینجا موسیقی به عنوانِ وسیله‌ای برای پالایشِ روح و تخلیه‌ی هیجاناتِ درونی معرفی شده است.

گل از خلوتگاهِ خود به باغ آمده و بساطِ زیبایی گسترده است، پس تو نیز بساطِ زهد و پارساییِ خشک را جمع کن و رها ساز. این بیت تقابلی میانِ طبیعت‌گرایی و زهدِ ریاکارانه ایجاد می‌کند.

همان‌طور که چشمانِ یار مست‌کننده است، اجازه نده من (عاشق) در حالتِ خماری و بی‌خبری بمانم؛ به یادِ لبانِ سرخِ یار، شرابی به من بده تا مستی‌ام کامل شود.

جانِ انسان نمی‌خواهد از این قالبِ جسمانی جدا شود، چرا که شرابِ عشقِ محبوب در تمامِ رگ و پیِ من جریان دارد. وابستگیِ روح به جسم، به دلیلِ حضورِ معشوق در کالبد است.

ای حافظ، زبانت را در این زمانه حفظ کن و سخن مگو؛ چرا که اسرارِ هستی را باید از زبانِ بی‌زبانِ نی (که نمادِ انسانِ عاشق و کامل است) بشنوی و بیاموزی.