غزلیات

اگر هنگام شنیدن آواز دلنواز بلبل و قمری به شادمانی و نوشیدن شراب روی نیاوری، هیچ درمانی تو را دوا نخواهد کرد؛ زیرا در حکمت قدیم گفته‌اند که اگر داروها کارگر نیفتد، آخرین راه چاره «الکَیّ» یا داغ کردن عضو است (کنایه از اینکه اگر با خوشی راه نیایی، روزگار تو را با سختی تنبیه می‌کند).

از رنگ و بوی فصل بهار برای خود توشه‌ای بردار و لذت ببر، چرا که بهمن و دی (نماد پیری و مرگ) همچون راهزنان از پی تو در حرکت‌اند و این فرصت خوشی را از تو خواهند ستاند.

هنگامی که گل شکفته می‌شود و پرده از رخ برمی‌دارد و پرندگان (مرغ) با آواز خود غوغایی برپا می‌کنند، تو چرا درنگ می‌کنی؟ جام می را از دست مگذار و از عیش و نوش روی مگردان.

شکوه و جلالِ پادشاهان بزرگ و زیباییِ آن‌ها هرگز دوامی نیاورد؛ از تخت جمشید و افسر کیانی (پادشاهان اساطیری ایران) جز نامی و داستانی باقی نمانده است.

گنج‌دوستی و خزینه‌داری، شایسته وارثانِ کافر و بی‌بهره از حقیقت است؛ برای لذت بردن از زندگی، تنها به توصیه مطرب و ساقی و نوای دف و نی گوش بسپار.

روزگار چیزی به کسی نمی‌دهد مگر اینکه در نهایت آن را از او پس بگیرد؛ پس از انسان‌های فرومایه انتظار جوانمردی نداشته باش، که هر چیزی که ناچیز و بی‌اصالت باشد، «لا شی» یعنی هیچ و پوچ است.

بر ایوانِ بهشت نوشته‌اند که هرکس فریبِ جلوه‌های فریبنده دنیا را بخورد، وای بر احوال او؛ چرا که این زیبایی‌ها پایدار نیستند.

دیگر مجالی برای سخن گفتن از سخاوت نمانده است، پس سکوت کن و بگو شراب کجاست؟ آن را بنوش و به یادِ روحِ بلندِ حاتم طایی (که نماد بخشندگی بود) شادی کن.

ای حافظ، شخص بخیل بوی معرفت و حضور خدا را استشمام نمی‌کند؛ پس تو برخیز و جام می بگیر و بخشندگی پیشه کن و من (حافظ) ضمانت می‌کنم که این راه، راه درستی است.