غزلیات

دلم جز راه عشقِ زیبارویان، هیچ مسیر دیگری را برنمی‌گزیند. من از هر دری برای نصیحت کردنش وارد می‌شوم، اما افسوس که این اندرزها هیچ اثری در او ندارد.

ای واعظ، تو را به خدا قسم می‌دهم که دست از نصیحت بردار و از شراب و ساغر سخن بگو؛ چرا که در ذهن و خیال ما، تصویری زیباتر و دلپذیرتر از شراب وجود ندارد.

ای ساقی که چهره‌ای چون گل داری، شراب رنگین برایم بیاور؛ چرا که در دنیای درونی ما، هیچ اندیشه‌ای ارزشمندتر و والاتر از مستی با شراب نیست.

من پنهانی شراب می‌نوشم و مردم گمان می‌کنند که مشغول مطالعه و درس خواندن هستم؛ جای شگفتی است اگر این آتشِ تزویر و ریا که در دلم پنهان کرده‌ام، دفترهایشان را نسوزاند.

روزی این دلقِ مرقع (خرقه پشمین که نماد زهد ظاهری است) را به آتش خواهم کشید، چرا که پیرِ میکده (استاد راه طریقتِ عشق) آن را حتی در ازای یک جام شراب هم قبول نمی‌کند.

دلیل اینکه یاران با شرابِ سرخ‌رنگِ او چنین صفا و صمیمیتی دارند این است که شراب، جز راستی و حقیقت، هیچ نقش و رنگِ دروغینی را در ذات خود نمی‌پذیرد.

تو می‌گویی از چنین چهره و چشمی که این‌قدر دلرباست چشم بپوشم و نگاه نکنم؟ برو که این پند و موعظه بی‌مفهوم و بیهوده در گوش و مغز من فرو نمی‌رود.

نصیحت‌کنندهِ رندان را می‌بینم که همیشه با حکم قضا و سرنوشت در ستیز است؛ به نظرم دلش بسیار گرفته و تنگ است، شاید به این خاطر است که شراب نمی‌نوشد (و از شادی محروم است).

در میان گریه می‌خندم، درست مثل شمع در این مجلس که زبانِ آتشین دارد (شعله می‌کشد) اما صدایی از آن در نمی‌آید (و کسی حرفش را نمی‌فهمد).

چه زیبا و ماهرانه دل مرا شکار کردی! آفرین بر آن چشمانِ مست و خمار تو که هیچ‌کس نمی‌تواند مرغانِ وحشی (قلب‌های گریزپا) را این‌گونه هنرمندانه صید کند.

گفتگو بر سرِ نیازِ ما و بی‌نیازیِ معشوق است؛ ای دل، چه فایده دارد که افسون‌گری می‌کنی وقتی که هیچ‌یک از این ترفندها در دلبر کارگر نمی‌افتد؟

من بالاخره آن آیینه (قلب معشوق) را مانند اسکندر به دست می‌آورم، چه این آتشِ عشق در آن اثر کند و چه نکند.

ای بخشنده (ای ثروتمندِ بی‌نیاز)، تو را به خدا بر این درویشی که سر کوی تو ساکن شده رحم کن؛ چرا که او راهی جز این در نمی‌شناسد و هدفی جز تو ندارد.

من از پادشاه در شگفتم که با این اشعارِ تر و تازه و شیرین، چرا حافظ را از سر تا پا غرق در طلا و پاداش نمی‌کند.