غزلیات

صوفی و عارف، حقیقتِ پنهانِ هستی را از روشناییِ «می» (که نماد معرفت و عشق است) دریافت؛ آری، ارزش و اعتبارِ وجودیِ هر کس را تنها با محکِ این عشق و معرفت می‌توان سنجید.

تنها بلبل است که قدر و ارزشِ گل را به درستی می‌داند و بس؛ چرا که خواندنِ ظاهریِ کلمات در کتاب، به معنایِ درکِ حقیقتِ آن نیست.

من تمامِ دنیا و آخرت را به دلِ عاشق و کارکشته‌ام عرضه کردم؛ دلم گواهی داد که غیر از عشقِ تو، هر چه در دو جهان است، فناپذیر و بی‌ارزش است.

دیگر دورانی که نگرانِ حرفِ مردمِ عوام بودم گذشته است؛ چرا که حتی مأمورِ شرعی و محتسب هم از این لذت و عیشِ پنهانیِ من آگاه است.

آن دلبر و معشوق صلاح ندید که به ما رویِ خوش نشان دهد و آرامش بخشد؛ وگرنه او به خوبی از بی‌قراری‌ها و دل‌تنگی‌های من آگاه بود.

کسی که ارزشِ «بادِ یمانی» را می‌شناسد (اشاره به نسیمی که بوی پیراهن یوسف را آورد)، می‌تواند به یمنِ آن نگاهِ معنوی، حتی سنگ و کلوخِ وجودِ آدمیان را به لعل و عقیق تبدیل کند.

ای کسی که می‌خواهی از راهِ خواندنِ کتاب‌های عقلی و فلسفی، درسِ عشق بیاموزی، بترس که این نکته را به تحقیق و حقیقت درک نکنی (چرا که عشق آموختنی نیست، یافتنی است).

می بیاور، چرا که هر کس قدرتِ ویرانگرِ «بادِ خزان» (مرگ و گذرا بودنِ دنیا) را بشناسد، دیگر به زیبایی‌های زودگذرِ گل‌هایِ این جهان مغرور نخواهد شد.

حافظ این گوهرِ کلام و اشعارِ منظومش را که از طبع و ذوقِ خود تراویده است، مدیونِ تربیت و حمایت‌های «آصفِ ثانی» می‌داند.