دیوان اشعار - غزلیات

ای دل، با پیچ‌ و تابِ زلفِ معطرِ یار همراه و هم‌عقیده باش؛ یعنی به همان‌سان که زلف یار در هم‌تنیده و پریشان است، تو نیز در مسیر عشق، سرگشته و آشفته‌حال و بیقرار باش.

اگر توانایی آن را نداری که در معنا و باطن با یارانِ طریق عشق هم‌رنگ و متحد شوی، حداقل در ظاهر نیز که شده، خود را شبیه آنان کن و آداب عاشقی را پیش بگیر.

وصلِ یار بسیار ارزشمند است، پس آن را به بهای جانت بخر و اگر حاضر نیستی جان‌فشانی کنی، آماده باش که تا ابد در دردِ دوری و جدایی گرفتار بمانی.

اگر در طول عمرت کاری انجام داده‌ای که هدفش عشق نبوده است، اکنون از آن کرده‌های بی‌حاصل و تهی از معنای خود پشیمان باش.

هدف اصلیِ اهلِ دل، فراتر از مسجد و بت‌خانه (کعبه و دیر) است؛ پس از دایره‌بندی‌های محدودکننده دین و کفر خارج شو و به حقیقتی ورای این تقابل‌ها دست یاب.

تا کی می‌خواهی بنده و اسیر دنیای مادی (عالم ترکیبِ عناصر) باشی؟ این طلسمِ وابستگی به تن و دنیا را در هم بشکن و به مقام والای پادشاهیِ عالمِ جان دست پیدا کن.

نمی‌توان درمانِ دردهای عاشقانه را از طبیبانِ این شهر (مدعیانِ عقل) خواست؛ با دردِ عشق خو بگیر و از هر درمانی که تو را از این سوز باز می‌دارد، دوری کن.

نمی‌توان نگاهِ خود را به دامنِ گل (لذت‌های ظاهری) دوخت و توقع داشت گل‌چین شد؛ به همان خارِ راهِ عشق قانع باش و از گردش در باغِ دنیوی بی‌نیاز شو.

خداوند، نصیب و روزیِ آب حیات (جاودانگی) را تنها به خضر بخشید؛ پس به اسکندر بگو که هر چه در ظلمات دوید، بیهوده بوده و حالا در حسرت و حیرت بمان.

قدرت و جایگاه (آستین دولت) را خداوند به هر کس بخواهد (خواجه) می‌بخشد؛ تو چه راضی باشی و چه نالان، این تقدیر تغییر نمی‌کند.

اگر پرنده بخت و اقبال (همای سعادت) بر سر تو سایه افکند، تواضع پیشه کن و به ستایش و احترامِ جایگاهِ رفیعِ پادشاه (خاقان) بپرداز.

ای شاهِ ستوده، ناصرالدین‌شاه، که آسمان تو را می‌ستاید؛ همواره زینت‌بخش تخت پادشاهی و باعث زیبایی کاخ و ایوان باش.

تا زمانی که ستاره‌ای در آسمان است، بر ستارگان فرمانروایی کن و تا روزگاری باقی است، در این زمانه پادشاه و حاکم باش.

ای فروغی، اگر می‌خواهی در شعر و سخن، نوبت و مقامِ پادشاهی را ادعا کنی، باید خود را مدیون و بنده الطافِ شاهنشاهی بدانی که خودِ او سخن‌شناس و ادیب است.