دیوان اشعار - غزلیات

اگر انسان‌های دلاور و بزرگ هم نتوانستند از عهده‌ی آزمون سخت عشق برآیند، دیگر نمی‌دانم چه کسی توانایی تحمل این بار سنگین و دشوار را دارد.

منِ درمانده چگونه می‌توانم رکاب اسبِ معشوقی را ببوسم که آن‌قدر بلندمرتبه است که هیچ پادشاهی حتی نتوانسته است افسار اسب او را به دست بگیرد (چه برسد به اینکه هم‌تراز او باشد).

روزگار مرا با معشوقی ماه‌رو اما بی‌مهر گرفتار کرده است که اصلاً نمی‌توان دلِ نامهربان او را با هیچ ترفندی نرم و مهربان کرد.

آن معشوق با ابرویش مرا پیوسته به کام مرگ می‌کشد؛ ابرویی که مانند کمانی قدرتمند است و هیچ بازوی توانمندی نمی‌تواند آن را به راحتی بکشد (اشاره به قدرتِ خیره‌کننده نگاه و چهره یار).

کسی (معشوق) دارد ما را با دردی پنهانی آشکارا به کشتن می‌دهد؛ دردی که از شدت پیچیدگی و سرّی بودن، اصلاً نمی‌توان رازِ آن را فاش کرد.

از من نپرس که چرا شب تا صبح در کوی و محله او پرسه می‌زنم؛ حقیقت این است که من دل خود را در آنجا گم کرده‌ام و اکنون در پی نشانی از آن می‌گردم.

هنوز هم چشم امیدم به درگاه اوست، اما باید دانست که خاکِ آستانِ او را به هر کسی نمی‌بخشند و هر چشمی لایقِ تماشای آن نیست.

از آنجا که بوسیدنِ لب‌های معشوقِ شیرین‌سخن برای من غیرممکن است، ناچار باید لب کسی را ببوسم که او (معشوق) لب‌هایش را می‌بوسد.

چون نمی‌توانم در حضورِ یار کمر به خدمت ببندم (و مستقیماً نوکری او را کنم)، پس باید بنده و خدمتگزار کسی باشم که او در خدمتِ آن معشوق است.

اگر خضرِ نبی (که به عمر جاودانه مشهور است) آن ساقی (معشوق) را که من دیدم می‌دید، قطعاً حیاتِ ابدی خود را در برابر یک پیمانه شراب از دستِ او معامله می‌کرد.

دلم چنان از دستِ ستمگری‌های او به فریاد آمده و شکوه کرده است که می‌ترسم سلطانِ عادل هم این داستانِ شکایتِ مرا بشنود (و ناراحت شود).

آن سلطان، خدیوِ دادگستر و ناصرالدین‌شاهِ دین‌پرور است که خداوند کلیدِ قدرت و فتوحاتِ جهان را به دستِ او سپرده است.

هنگامی که پادشاهانِ جوان‌بخت برای کرنش در برابرِ او برمی‌خیزند، حتی جهانِ پیر و فرتوت نیز دامنِ بختِ جوانِ او را می‌گیرد تا از اعتبار او بهره‌مند شود.

ای فروغی، چگونه می‌توانم زخم‌های ناشی از عشق را در دل پنهان کنم؟ مگر مردم چشم‌های خون‌فشان و گریانِ مرا نمی‌بینند که گواه دردهای من است؟