دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۲۱
فیض کاشانیدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
شاعر در این ابیات با زبانی سرشار از فروتنی و تضرع، روی به درگاه خداوند آورده و خواستار بخشایش گناهان و پذیرش عبادتهای خویش است. این فضای نیایشی، نشاندهنده نیاز انسان به رحمت الهی و اقرار به کاستیهای وجودی خویش در برابر عظمت پروردگار است.
در بخش دوم، شاعر با توسل به مفهوم شفاعت، بر جایگاه والای محبت پیامبر (ص) و خاندان پاک او در نزد پروردگار تأکید میورزد. او معتقد است که عشق به این انوار مقدس، واسطهای است که میتواند دستگیر وی در برابر لغزشها باشد و او را به سمت رحمت الهی رهنمون سازد.
معنای روان
پروردگارا، مرا به خاطر اعمال ناپسند و گناهانم مؤاخذه مکن و از آنها درگذر و عبادتهای مرا پذیرا باش.
نکته ادبی: فعل «مگیر» در این سیاق به معنای مؤاخذه و بازخواست کردن است.
چون محبت و دوستی تو و پیامبر و خاندان پیامبر، نزد تو برای من شفاعت میکند، مرا دریاب و دستگیرم باش.
نکته ادبی: تعبیر «دست مرا گیر» کنایه از یاریرساندن و مدد جستن در لحظات استیصال است.
آرایههای ادبی
خطاب کردن پروردگار برای شروع راز و نیاز و جلب توجه.
کنایه از طلب یاری و نجات یافتن از بند معصیت و سختیها.
استفاده از عناصر تقدس به ترتیب برای تأکید بر سلسله مراتب شفاعت.