دیوان اشعار - غزلیات

در این دنیا که همچون گلستانی ویران است، منِ شکسته‌دل به امید یافتن نشانه‌ای از یار می‌گردم؛ همان‌طور که مار در خرابه‌ها به دنبال گنج پنهان می‌کاود، من نیز در پی گنج معنویت در جست‌وجویم.

من در عالم جان، همچون آسمانی هستم که بر تمام امکانات احاطه دارم؛ با این حال، همچون پرگاری که یک پای خود را بر مرکز ثابت نگه می‌دارد، من نیز پیوسته پیرامونِ کانونِ وحدتِ الهی می‌چرخم.

من به هر چه سرنوشت برایم مقدر کرده، با جان و دل «بله» می‌گویم و سختی‌های راه را با آغوش باز می‌پذیرم. تقدیر همچون چوب چوگان است و من مانند گویی در دستِ آن هستم؛ هرگز برای خواسته‌های شخصی خود قدم برنمی‌دارم و فقط به فرمانِ یار حرکت می‌کنم.

اگرچه در این باغِ جهان، رنج‌های بسیاری می‌بینم و پیوسته با مشکلات روبه‌رو هستم، اما هدف من آن گُلِ یگانه‌ای است که بی‌هیچ تلاشی می‌روید؛ از این رو، برای یافتن او، گردِ خارِ سختی‌ها می‌گردم.

از تیرِ بلا و شمشیرِ جفایِ یار روی برنمی‌گردانم و از سختی‌های راهِ عشق نمی‌ترسم؛ من جانم را برای نثار کردن در راهِ او آماده کرده‌ام و در جست‌وجوی این فداکاری هستم.

تمنای رسیدن به وصالِ او، صبر و قرار را از من گرفته است؛ گویی هوایِ بازگشت به آشیانه‌ی اصلی (عالم بالا) را دارم و به همین دلیل، چون پرنده‌ای در پروازم.

می‌خواهم به دیدارِ دوست بروم و به رسمِ ادب، هدیه‌ای ارزشمند برای مجلسِ او تهیه کنم؛ از این رو، در بازارِ این جهان به دنبال جواهری گران‌بها (معرفت) می‌گردم.

شاید بتوانم از کسی نشانی از درمانِ دردِ عاشقی را بیابم؛ به همین خاطر، در دکان‌های تمامِ عطاران و طبیبانِ این بازارِ پرهیاهو در جست‌وجو هستم.

اگرچه طبیبِ عشق به دردِ من رحم نمی‌کند و درمانی نمی‌بخشد، اما من همچنان در میانِ دکان‌های عطارانِ این بازار، به عنوان بیماری که در پی شفاست، سرگردانم.

اگرچه در ظاهر شبیه قلندرها نیستم، اما از نظرِ باطن و حقیقت، فراتر از جهانِ صورت و ظاهر، به شیوه‌ی قلندرانِ رها از قید و بند حرکت می‌کنم.

هرگاه چون خاکِ راه، فروتن شوم، به عزت و بزرگی در هر دو عالم می‌رسم؛ اما هرگاه برای رسیدن به عزتِ دنیوی تلاش کنم، در هر دو عالم خوار و بی‌مقدار می‌شوم.

زمانی که عاشقِ دنیا باشم، دنیا بر من مسلط و حاکم می‌شود؛ اما وقتی از دنیا بیزار و رها شوم، گویی فرمانِ جهان در دستِ من قرار می‌گیرد.

اگر قناعت را پیشه کنم، به عالمی از بی‌نیازی می‌رسم؛ اما به محض اینکه به دنبالِ زر و دینارِ دنیا بروم، محتاجِ هر فردِ پست و فرومایه‌ای خواهم شد.

عمرم به غفلت و بی‌خبری سپری شد؛ ای «فیض»! دیگر سخن گفتن را بس کن، چرا که وقتی در عمل کوتاهی کردم و کاری از پیش نبردم، حالا فقط به حرف زدن پناه آورده‌ام.