دیوان اشعار - غزلیات

هرکس که سودای مال و منال و رسم و رسوم این دنیای فانی را در سر بپروراند، پیوسته از رنجِ درونی و غمِ دوری از حقیقت، جامی از خونِ دل می‌نوشد.

کسی که بارِ ننگ و عارِ کارهای نابخردانه دیگران را به دوش می‌کشد و در بندِ حرف مردم است، گویی که از شعور و خرد بی‌بهره است و در بندِ حماقت گرفتار شده است.

وقتی دل انسان از غم‌های دنیوی لبریز شود، دیگر جایی برای مفاهیم معنوی و دین باقی نمی‌ماند؛ چرا که مشغولیت‌های دنیا فرصت و مجالِ فکر کردن به آخرت و دین‌داری را از آدمی می‌گیرد.

فرصتِ عمر به مانند کالایی ارزشمند است که دزدان (عوامل غفلت و گذر زمان) از هر سو در کمینِ آن نشسته‌اند تا آن را از طریق وابستگی‌های انسان به خانواده، ثروت و خانه و باغ بربایند.

انسان تنها زمانی به خود می‌آید که لحظات آخر عمرش فرا رسیده است و دیگر کاری از پیش نمی‌توان برد؛ در آن هنگام تنها افسوس بر زبان و درد و حسرت در جانش باقی می‌ماند.

فردِ هوس‌بازی که پیر شده است، همچنان خود را جوان می‌پندارد و وعده انجامِ کارهای بزرگ را به آینده‌ای نامعلوم موکول می‌کند، در حالی که عمر به سرعت در حال گذار است و او فرصت‌ها را از دست می‌دهد.

موی ریشِ فردِ سالخورده سپید شده و تنها چند تار موی سیاه در آن باقی مانده است، اما او با ساده‌لوحی اصرار دارد که ریشش دو رنگ است؛ گویی مرگ (کلاغ) با دیدن این نشانه‌ها به سراغ او می‌آید.

ای فیض، نصیحت کردنِ مردمِ نادان وظیفه تو نیست. بهتر است به جای اصلاحِ دیگران، به فکرِ اصلاحِ اعمالِ خودت باشی و خود را از هیاهو و وابستگی‌های این دنیا دور نگه داری.