دیوان اشعار - غزلیات

ای دل، در راه رسیدن به محبوب، با نهایت سرعت (مانند کسی که ده اسب را همزمان می‌راند) حرکت کن و درنگ نکن. چابک و با سرعت عمل پیش برو و از تأخیر و سستی پرهیز کن.

تا زمانی که به مشاهده جمال و حقیقت محبوب نرسیده‌ای، حتی یک لحظه آرام نگیر و توقف نکن؛ و تا وقتی به مقام وصل دست نیافته‌ای، در هیچ جایگاه و منزلی میان راه توقف مکن و دلبسته آن نباش.

خودت را بدون هیچ ترس و تردیدی به دل خطرهای مسیر عشق بینداز. در دریای عمیقِ عشق غوطه‎ور شو و هرگز به ساحل امن و آرامشِ دنیوی دل خوش نکن.

راه طولانی است و عمرِ تو در گذر است، و ابزارِ سفر تو (جسم و عقل ظاهری) ضعیف و ناتوان است. پس با بال‌های عشق پرواز کن و خود را اسیرِ جسم و دلبستگی‌های مادی نکن.

در هر قدم و هر لحظه، هوشیاری تازه‌ای در ذهن و جان خود بیدار کن. پیوسته در پی کسب آگاهی و بصیرت باش و هرگز به آن نوع از مستی که همراه با بی‌خبری و نادانی است، دچار نشو.

اگر هنوز به آن درجه از آگاهی نرسیده‌ای، در راه عشق با احتیاط گام بردار. چون عقل ناقص تو به تنهایی کافی نیست، پس حتماً راهنما و استادی پیدا کن و بدونِ داشتنِ راهبرِ عاقل، اقدام مکن.

تمامِ جهان را جلوه‌ای از وجود حق بدان و خودت را در این حقیقت غرق کن. آنچه می‌شنوی و می‌گویی و می‌بینی باید بر مدارِ حقیقت باشد؛ از هر چه باطل و پوچ است دوری کن.

وقتی از او سخن می‌گویی، وجودت را سراسر کلامِ او کن و به آنچه می‌گویی جامه عمل بپوشان. و هنگامی که از شراب عشق او نوشیدی، در این مستی غرق شو اما از یادِ او غافل نباش.

تا جایی که می‌توانی، مانند من (فیض) از ظواهر عبور کن و به حقیقت و مغزِ مطلب برس. مانند شعری که از سرِ ناآگاهی گفته شده و محتوایی ندارد، بیهوده و توخالی نباش.