دیوان اشعار - غزلیات

مژده باد که از جانب پیر و مرشد، میِ معرفتِ خالص در حال جاری شدن است؛ این پاکی و صفایِ دل که نصیبِ آدمی می‌شود، باعث می‌گردد که او در رفتار و گفتار، راهِ انصاف و دادگری را در پیش بگیرد.

از عالم بالا این مژده رسید که به هم‌نشینان و دوستانِ طریقِ عشق بشارت دهید که سیمرغِ حقیقت (عنقا)، از بلندایِ قله‌ی بلندِ معنویت (کوه قاف) به سوی ما می‌آید.

اگرچه تمامِ مردم از میِ هستی مستند، اما در کیفیتِ این مستی تفاوت بسیار است؛ از جانِ عاشق، حقیقتِ نیستی (فنای در خدا) برمی‌خیزد، اما از زاهد، تنها ادعا و لاف‌زدن‌های توخالی شنیده می‌شود.

منشأ همه‌ی این مستی‌ها یکی است، اما تفاوت در اینجاست که زاهد به تهِ مانده‌یِ شراب (دردِ شراب) بسنده کرده و ما (عاشقان) از میِ صاف و خالص می‌نوشیم.

دلی که از آلودگی پاک باشد، کمیاب است و از صفا فقط نامی باقی مانده؛ حتی در گوشِ صوفی نیز به جایِ حقیقتِ پاکی، تنها تکرارِ اوصاف و کلمات شنیده می‌شود.

آن معشوق (آهو) از پیشِ من رمید و دور شد، اما من هنوز از رایحه‌ی خوشِ او سرمستم؛ همان‌طور که عطرِ نافه از نافه آهو جدا می‌شود، اثرِ حضورِ یار نیز باقی می‌ماند.

من همچون جزئی که از کتابی جدا شده باشد، از اصلِ خود (خداوند) دور افتاده‌ام، اما این کتاب دوباره توسطِ آن صحافِ ازلی (خداوند) شیرازه‌بندی و وصل می‌شود.

من که در این راه دلی ندارم (از خود بی‌خودم)، به دلدارم امیدهای بسیاری دارم و نشانه‌های بهبودی و وصال از هر سو برایم نمایان می‌شود.

اگر خداوند در دریایِ لطفش مرا غرق کند، شایسته‌یِ مقامِ قهاری اوست؛ و اگر با آتشِ قهرش مرا بسوزاند، باز هم از الطافِ پنهانِ اوست.

برایِ نثار کردن به پیشگاهِ او، سرمایه‌یِ ارزشمندی ندارم، اما اگر او سکه‌یِ قلب (ناسره و بی‌ارزش) مرا بپذیرد، به خاطرِ لطفِ اوست که خود صرافِ جان‌هاست.

در راهِ عشقِ او مشکلاتِ بسیاری برایم پیش آمد، اما اگر او گره از کارِ من بگشاید، به خاطرِ این است که او خود گره‌گشا (کشاف) و بازکننده‌یِ مشکلات است.

شایسته است که هر کسی به کارِ خود مشغول باشد و هر صاحب‌قدرتی یاری کند؛ اما رسمِ خوبانِ بی‌وفا، ترکِ انصاف است و ما ناچاریم که با وجودِ بی‌انصافیِ آنان، همچنان با انصاف رفتار کنیم.

ای ساقی! میِ خالص به من بده که وقتی از این پاکی سرمست شوم، معانیِ بلند و حقایقِ عالمِ بالا بر دلم جاری می‌شود.

ای فیض! سرِ هیاهو و جنجال نداری، پس گفتگویِ بیهوده را رها کن؛ زیرا حقایقِ اصیل تنها نزدِ اهلِ دل است، نه آن حرف‌هایی که از نااهلان و جاهلان شنیده می‌شود.