دیوان اشعار - غزلیات

شخصی که دلی بیدار و زنده دارد، به سوی عالم نور (خداوند و حقیقت) رهسپار می‌شود؛ اما انسانی که از شناخت حقیقت بی‌بهره و دلش مرده است، از گوری (تنگی و تاریکیِ دنیا) به گورِ دیگری (تاریکیِ ابدی) می‌رود.

کسی که جویایِ حیاتِ جاویدان و وصالِ حق است، راهیِ کوی دوست می‌شود، اما آن‌کس که دلبستهٔ دنیایِ فناپذیر است، سرانجامش تباهی و نابودی است.

هر کس که در همین دنیا حقیقتِ عالمِ آخرت را با چشمِ دل ببیند، در مسیرِ خود به سوی آن جهان، پرچمِ هدایت و نور الهی راهنمای او خواهد بود.

و هر کس که در این دنیا نسبت به حقایقِ معنویِ جهانِ دیگر نابینا باشد، هنگامی که از این سرا رخت بربندد، همچنان در وضعیتِ کر و کوریِ روحانی باقی خواهد ماند.

هر کس که با پرهیزگاری، جامهٔ تقوا بر تن دارد، تاجِ دانش و فضیلت بر سر می‌نهد؛ اما آن‌کس که در گناه غرق شده، در قیامت بدونِ هیچ توشه و فضیلتی، ناقص و عریان محشور می‌شود.

هر کس در دل خود آتشِ خشم و حسد روشن کرد، در واقع خود را در تنوری افروخته است و از همین آتشِ درونی به سوی آتشِ دوزخ می‌رود.

هر که با اختیار و معرفت به سوی مرگِ اختیاری (کشتنِ نفس) گام بردارد، بهشت جایگاه اوست؛ اما آن‌کس که به اجبار و با سختیِ ناشی از گناهانش به سوی مرگ می‌رود، در قعرِ دوزخ جای خواهد گرفت.

کسی که گرفتارِ خشم است، مانندِ مار گزنده می‌شود و کسی که اسیرِ حرص و طمع گشته، همچون مورچه‌ای خوار و ناچیز به سوی مقصدش حرکت می‌کند.

عجب از غفلتِ آدمیان که در هیاهویِ گفت‌وگوهایِ بی‌فایده و ظواهرِ دنیوی غرق شده‌اند؛ آن‌ها ماتمِ اصلی (از دست دادنِ سرمایه عمر) را رها کرده و به دنبالِ سرگرمی‌ها و جشن‌های زودگذر می‌روند.