دیوان اشعار - غزلیات

این فقیهان و مدعیان دین که در ظاهر با هم برادر و همدل به نظر می‌رسند، اگر با دقت به باطن و درونشان نگاه کنی، دشمنانِ واقعیِ ایمان هستند.

اینان از شدت حسادت، جگر و دل خود را می‌خورند و نابود می‌کنند؛ در حالی که خود را در ظاهر به شکل انسان‌های نیک‌سیرت (پوستین بره) درآورده‌اند، در باطن گرگانی درنده هستند.

تا زمانی که به دنبال رسیدن به مقام و ریاست هستند، تمام هم و غم خود را صرف ضربه زدن به یکدیگر و کاهشِ اعتبار و موقعیتِ هم‌قطارانشان می‌کنند.

سخنوران و واعظان اگرچه به ظاهر فصیح و سخن‌دان هستند، اما میان گفته‌های زیبا و کارهای زشتشان فاصله بسیاری وجود دارد و این دو هرگز با هم همخوانی ندارند.

وای بر این اهالی صومعه و عبادتگاه که از خلوص و پاکی تهی هستند؛ آن‌ها از شدت حسادت، مانعِ رسیدنِ مریدان و پیروان خود به اخلاص و حقیقت می‌شوند.

در مقابل، آن افرادِ ساده‌دلی که بهره‌ای از دانش پیچیده و دنیوی ندارند، از تمام این آسیب‌ها و پلیدی‌ها رها هستند و صادقانه یکدیگر را دوست می‌دارند.

زاهد و عارف و عابد که همگی در درگاه خدا ادعای بندگی دارند، در واقعیت گرفتارِ خودبزرگ‌بینی و مقام‌خواهی هستند و در عین حال که بنده خدا هستند، خود را سلطان و خواجه می‌دانند.

زیبارویانِ جهان اگرچه جلوه‌ای از لطف و زیباییِ خداوند هستند، اما خودشان نیز درگیرِ عشق‌های زمینی و رنج‌های ناشی از آن (مژگانِ تیروار) هستند.

آن دردمندان و عاشقان واقعی که از داغِ عشق، جگرشان سوخته است، وقتی دور هم جمع می‌شوند، همچون شمعی در شبِ تاریک، گرمی‌بخش و روشنگرِ محفل یکدیگرند.

روابط انسانی بی‌ثبات است؛ گاهی با هم مهربان و سازگارند و گاهی از شدت کینه یا اختلاف، یکدیگر را می‌سوزانند؛ آنان گاهی همدل و گاهی رقیب سرسخت یکدیگرند.

اهلِ صورت و ظاهر که از عمقِ معنای زندگی بی‌خبرند، همگی گرفتارِ حسادت به ثروت و دارایی‌های یکدیگر هستند.

چرا انسان‌ها در این پنج روزه عمر که همگی مهمان سفره‌ی هستی هستیم، با یکدیگر تلخی و ستیزه می‌کنند و با خود دشمنی دارند؟

هر مجلسی که برای رضای خدا تشکیل نشود و هدفی الهی نداشته باشد، کسانی که در آن نشسته‌اند، در واقع ایمان یکدیگر را تباه می‌کنند و راهزنِ دین هم هستند.

اهلِ مجلسی که در آن دانش و آگاهیِ الهی وجود ندارد، در انجامِ گناهان و سرگرمی‌های بیهوده، همه چون شیطان همدست و همراهِ یکدیگر می‌شوند.

ای فیض! خاموش باش و سخن را کوتاه کن؛ زیرا بحث کردن با کسانی که در ظاهر ادعای برادری دارند ولی در باطن با هم دشمن‌اند، بیهوده است.