دیوان اشعار - غزلیات

کسی که آشفته‌حال و صحراگرد است، چگونه می‌تواند در خانه آرام گیرد؟ همان‌طور که کسی که از بند عقلِ محدود رها شده، چگونه می‌تواند مانند عاقلانِ دنیاپرست رفتار کند؟

تا زمانی که انسان از وجود و منیت خویش نگذرد، به مستیِ معنوی دست نمی‌یابد. کسی که جان خود را در راه عشق فدا نکند، چگونه می‌تواند به وصالِ معشوق برسد؟

اگر عشق انسان را مست نکند، چگونه معشوق دست دوستی به سوی او دراز می‌کند؟ تا زمانی که عاشق از دستِ ساقیِ عشق باده ننوشد، چگونه می‌تواند آن حالِ مستانه را درک کند؟

اگر میخانه‌ای نباشد، لذتِ مستی حاصل نمی‌شود. اگر میخانه (قلب یا مکانِ خلوتِ با حق) برای لحظه‌ای از عشق خالی بماند، چگونه می‌توان آن را میخانه نامید؟

آن که یارِ حقیقی را برگزید و از غیرِ او برید، چگونه می‌تواند با مردم بیگانه از حقیقت، هم‌خانه و هم‌مسلک باشد؟

کسی که مقید به عقلِ دنیوی است، نمی‌تواند عاشق شود؛ و کسی که عاشق است، چگونه می‌تواند در بندِ عقل و فرزانگیِ متداولِ دنیا باشد؟

کسی که حق او را دلشاد کرده، اندوه را چگونه و کجا می‌تواند ببیند؟ کسی که خداوند ویرانه‌ی دلش را آباد کرده، چگونه می‌تواند همچون ویرانه باقی بماند؟

کسی که خداوند او را یاری کند، هرگز دچار ذلت نمی‌شود. و کسی که اسرارِ الهی را نزد نامحرمان فاش کند، چگونه می‌تواند خود را از بیگانگان متمایز بداند؟

کسی که عشق او را مجنون کرده، از عقلِ سرد چه بهره‌ای می‌برد؟ و کسی که خداوند به او بینشِ حقیقی بخشیده، چگونه می‌تواند دیوانه به معنای نادان باشد؟

کسی که خداوند به او عشق ورزیده، نمی‌تواند آن را پنهان کند. اگر پرده از رازِ او نیفتد، چگونه داستان و آوازه‌ی عشق او در جهان می‌پیچد؟

تا زمانی که دلبر، دل را نرباید، شور و غوغایی در سر نمی‌افتد. اگر شوری در سر نباشد، چگونه خانه‌ی غم (دل) می‌تواند معنا داشته باشد؟

چون سالک به فیضِ الهی رسید و جرعه‌ای از این شرابِ عشق نوشید، چگونه می‌تواند جایی جز آستانه‌ی معشوق را جایگاهِ خویش بداند؟