دیوان اشعار - غزلیات

اگر معشوق من قصدِ رفتن به صحرا داشته باشد، آن بیابان در نظر من زیباست و اگر به دریا متمایل شود، آن دریا نیز در چشم من خوشایند است؛ خلاصه آنکه هر کجا او باشد، همان‌جا برای من بهشت است.

اگر معشوق رویِ زیبای خود را نمایان کند، دل‌ها با اشتیاق به سویش می‌روند و اگر رخ بپوشاند و پنهان شود، آن شور و ولوله‌ای که از حسرتِ دیدار در سر داریم نیز برای ما دلپذیر است.

هنگامی که در حالِ وصل، معشوق با نوازش‌هایش ما را مست می‌کند، آن حالت برای ما بسیار خوش است و زمانی که در دوریِ او می‌سوزیم و ناله می‌کنیم، آن زاری نیز در نظر ما شیرین است.

هرچه اراده‌ی معشوق باشد، ما همان می‌شویم و همان کار را می‌کنیم؛ هر کجا که او ما را بنشاند و جای دهد، همان مکان برای ما بهترین جایگاه است.

زاهدان به دنبال زهد و تقوا هستند و عاقلان به دنبال آبرو و شهرت، اما برای عاشقان تنها ناز و کرشمه‌های معشوقِ بی‌تفاوت و بی‌پرواست که اهمیت دارد و خوشایند است.

برای عاشقان، چهره‌ی معشوق همچون باغ و بوستان است و داغِ رنجِ عشقِ او، جایگزینی بهتر و زیباتر از گل‌های سرخِ طبیعی در دلشان است.

ای کسی که به دنبالِ تلاطمِ دریا هستی، به دریای اشک‌های ما نگاه کن؛ در عمقِ این دریای اشک، گوهرهایی (اشک‌هایی) از جنسِ خونِ دل، بسیار ارزشمند و زیباست.

ای کسی که به دارایی‌های دنیوی مغروری و مدام در حالِ خرید و فروش هستی، در جایگاهِ خود شاد باش، اما برای کسانی که از خود بی‌خود شده‌اند و در کویِ نیستی (فنا) قدم می‌زنند، این وضعیت بهترین مقام است.

هرکس مانندِ من (فیض) از مردمِ روزگار بیمناک است و آرامش ندارد، بهتر آن است که گوشِ خود را بر سخنانِ بیهوده ببندد، لب به خاموشی فرو ببرد و چشمانش را بر زشتی‌های دنیا ببندد (نادیده بگیرد).