دیوان اشعار - غزلیات

هیچ‌کس نمی‌تواند دریابد که اشک‌های داغ و آه سرد ما از چه سرچشمه‌ای می‌جوشد، مگر کسی که خود هم‌دردِ ما باشد و طعم این رنج را چشیده باشد.

عاقلانِ مصلحت‌سنج، چگونه می‌توانند از حال و احوال عاشقان خبر داشته باشند؟ این درد را تنها کسی می‌شناسد که در وادی عشق مرد میدان باشد و پختگی لازم را کسب کرده باشد.

کسی که از عشق بی‌بهره است و دردی نکشیده، چه می‌فهمد که اشک گرم و آه سرد چیست؟ تنها کسی که از درد عشق پخته شده است، می‌تواند عمقِ درد ما را بشناسد.

ما در میدانِ عشق همچون سوارکاری ماهر هستیم که چرخِ گردون (دنیا) زیر پای ماست؛ کسی که اسیرِ چهار عنصرِ طبیعت (آب، باد، خاک، آتش) است، هرگز نمی‌تواند به گرد پای ما برسد.

گواهیِ عقلِ عاقلان، همان چهره‌ی سرخ و برافروخته‌ی آنان است (که نشانِ سلامت و دلبستگی به دنیاست)، اما شاهدِ عشقِ ما، همین چهره‌ی زرد و رنگ‌پریده‌ی ماست.

هنگامی که پرده‌های غیب کنار رود و حقایق روشن شود، یقین حاصل خواهد شد که کدام‌یک برتر است: عقلی که فقط تن را پرورش می‌دهد یا عشقی که جانِ انسان را می‌پروراند.

خار (سختی‌ها) و گل (شادی‌ها و موهبت‌های) ما، همگی به لطف و عنایت معشوق است؛ در این جهان هیچ‌کس خار و گلی مانند ما ندارد که همه‌اش عینِ لطفِ او باشد.

شور و حرارتِ ما و سردی و منطقِ ما، همگی از عشق و عقلِ دوراندیش ریشه می‌گیرد؛ آن شور و حرارتِ عشق، بهشتِ ماست و آن سردیِ عقلِ محاسبه‌گر، دوزخِ ما محسوب می‌شود.

کلامِ بی‌همتای الهی (فیض) در جهان مانندی ندارد، همان‌طور که در عالمِ معنا، هیچ‌چیز نمی‌تواند با حرفِ یگانه و خاصِ ما برابری کند.