دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۵۸۸
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت نمایانگر اوج استیصال و تنهایی شاعر است که در فضایی آکنده از غم و غربت، از همکیشان و اطرافیان خود طلب همدردی و شفقت میکند. شاعر با استفاده از مفهوم «سوختن دل» به عنوان نمادی از درک رنج و همدلی، از بیتفاوتی دیگران نسبت به وضعیت اسفبار خود گلایه دارد و آنان را به شریک شدن در اندوه خویش فرا میخواند.
معنای روان
ای کسانی که ادعای مسلمانی و همکیشی دارید، از خداوند میخواهم که دلهای شما نیز در آتش غم بسوزد و طعم درد را بچشید؛ چرا که اگر در برابر تنهایی و غربت من دلتان به رحم نیاید و اندوهگین نشوید، به وظیفه انسانی و ایمانی خود عمل نکردهاید.
نکته ادبی: عبارت «دل سوختن» در فرهنگ ادبی فارسی کنایه از غصهدار شدن، احساس ترحم و همدلی عمیق است؛ همچنین «مسلمانان» در اینجا علاوه بر اشاره به مذهب، نوعی خطاب کلی به همنوعان برای جلب توجه به دردمندی گوینده است.
آرایههای ادبی
به معنای تجربه کردن اندوه و احساس همدلی با رنج دیگران.
خطاب مستقیم به مخاطبان برای جلب توجه آنان به شکوه و دردمندی شاعر.