دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۵۶۳
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این دو بیت بیانگر حیرت و درماندگی عاشق در برابر زیبایی معشوق و رنجی است که از این عشق به او میرسد. شاعر با استعاره گرفتن چهره معشوق به آینه، به این نکته اشاره دارد که در برابر تجلی این زیبایی، جز آه و حسرت چیزی در دل عاشق باقی نمیماند.
در ادامه، شاعر ریشه و علت این پریشانی را عشق میداند و با فریادی از سر درد، به سرنوشت تلخ خود در این وادی اشاره میکند؛ گویی عشق که باید مایه آرامش باشد، اکنون به علت اصلیِ آه و فغان او بدل شده است.
معنای روان
اگر چهره تو آینهای باشد که حقیقتِ حالِ مرا نشان دهد، سزاوار است که دلم از سرِ درد آه بکشد؛ ای آهِ برخاسته از عمق جان من.
نکته ادبی: در اینجا آینه استعاره از چهره معشوق است که حالات درونی عاشق را بازتاب میدهد و «روی» به معنای صورت و رخسار است.
آرایههای ادبی
تشبیه چهره معشوق به آینهای که حالات عاشق را بازتاب میدهد.
تکرار برای تأکید بر شدت اندوه و حسرت درونی شاعر.
استفاده از جملات شرطی برای نشان دادن رابطه علت و معلولی میان حضور معشوق و رنج عاشق.