دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)

امیرخسرو دهلوی

گزیدهٔ غزل ۴۶۳

امیرخسرو دهلوی
روا مدار که از دیدنت شوم محروم چنین که من به جمال تو آرزومندم

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این بیت بازتاب‌دهنده اشتیاق عمیق و التماس عاشقانه‌ای است که در آن، محب در نهایت فروتنی از معشوق می‌خواهد که پیوند دیدار را قطع نکند.

شاعر با تکیه بر شدت عطش وجودش برای تماشای چهره یار، استدلالی عاطفی می‌آورد که محرومیت از دیدار، با مقام بالای معشوق و وضعیت بی‌قرار عاشق سازگار نیست.

معنای روان

روا مدار که از دیدنت شوم محروم چنین که من به جمال تو آرزومندم

ای معشوق! با توجه به اینکه من این‌چنین بی‌قرار و تشنه‌ی تماشای زیبایی تو هستم، انصاف نیست که مرا از لذت دیدارت بی‌بهره بگذاری و این محرومیت را برای من روا بدانی.

نکته ادبی: روا مدار فعل امر منفی است که در اینجا به معنای جایز ندان یا اجازه مده به کار رفته است؛ ترکیب آرزومند بودن در متون کلاسیک نشان‌دهنده نوعی نیاز مبرم و درونی به معشوق است.

آرایه‌های ادبی

کنایه از دیدنت شوم محروم

کنایه از دور ماندن و قطع ارتباط عاشق با معشوق است که منجر به رنج و تنهایی می‌شود.

خطاب جمال تو

خطاب مستقیم به معشوق برای تأثیرگذاری بیشتر بر احساسات او و بیان اوجِ شیفتگی.