دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)

امیرخسرو دهلوی

گزیدهٔ غزل ۴۲۵

امیرخسرو دهلوی
کی بود آنکه نشینم با تو باده در دست و گل اندر آغوش

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این بیت، آرزویِ قلبی و اشتیاقِ عمیقِ عاشق را برای وصال و هم‌نشینی با معشوق به تصویر می‌کشد. در این فضای آرمانی، شاعر به دنبال لحظه‌ای است که به دور از آشوبِ روزگار، در کنارِ یار بنشیند و با فراغِ بال از لحظاتِ بودن در کنارِ او لذت ببرد.

تصاویرِ به‌کاررفته در این بیت، همچون «باده» و «گل»، نمادهایی از کمالِ شادکامی و غنیمت‌شمردنِ وقت هستند. این بیت نشان می‌دهد که کمالِ مطلوبِ عاشق، نه در داشته‌های مادی، بلکه در به دست آوردنِ آرامش در پناهِ حضورِ معشوق معنا می‌یابد.

معنای روان

کی بود آنکه نشینم با تو باده در دست و گل اندر آغوش

چه زمانی آن لحظه فرا می‌رسد که در کنار تو بنشینم؛ در حالی که جامِ می در دست دارم و با آرامش و شادکامی، گل در آغوش گرفته‌ام؟

نکته ادبی: عبارت «کی بود» بیانگرِ پرسشی است که دلالت بر آرزویِ تحققِ یک رویا دارد. واژگانِ «باده» و «گل» در اینجا برای فضاسازیِ یک صحنه‌ی شاد و عاشقانه استفاده شده‌اند.

آرایه‌های ادبی

تصویرسازی (Imagery) باده در دست و گل اندر آغوش

ترسیمِ صحنه‌ای رؤیایی از آرامش، زیبایی و سرخوشی که نشان‌دهنده‌ی اوجِ لذتِ عاشق در حضورِ معشوق است.