دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۳۹۰
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بازتابدهنده رویکردی اخلاقی و انسانی نسبت به طبیعت و موجودات زنده است. شاعر در این تصویر، تقابل میان غریزه شکارگری و فضیلتِ رحم و شفقت را ترسیم میکند و با دعوت به خویشتنداری، مخاطب را به پرهیز از آسیبرساندن به زیباییِ بیدفاع ترغیب مینماید.
فضای کلی حاکم بر این سخن، سرشار از لطافت و دعوت به مهرورزی است که در ادبیات تعلیمی فارسی، ستایشگرِ گذشت از جانِ موجودات زنده در اوجِ قدرت و تواناییِ شکارچی است.
معنای روان
زمانی که در هنگام شکار، گذر شما به آهویی میافتد، آن را نکشید.
نکته ادبی: «گذر کردن» در اینجا به معنای عبور کردن است. «چون در شکار» به قید زمان و مکان اشاره دارد که موقعیتِ شکارچی را توصیف میکند.
آرایههای ادبی
به معنای نادیده گرفتن و گذشت کردن از شکار و پرهیز از دیدن طعمه برای وسوسه نشدن است.
کنایه از اقدام نکردن به قتل و شکار کردن و پرهیز از خشونت است.