دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)

امیرخسرو دهلوی

گزیدهٔ غزل ۳۸۶

امیرخسرو دهلوی
همه بر دیگران قسمت مکن غم ازان چیزی برای من نگهدار

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این سخن دربردارنده پیامی سرشار از مهر و همدلی است که در آن، گوینده با بیانی صمیمانه از مخاطب می‌خواهد که تنهاییِ دردمندی را برگزیند و بارِ اندوهش را تنها به دوش نکشد. در واقع، شاعر به دنبالِ مشارکت در رنج‌های معشوق یا دوست است تا پیوند عاطفی میان خود و او را با شریک شدن در غمش استحکام بخشد.

در این فضا، غم نه به عنوان یک بارِ سنگین که باید از آن فرار کرد، بلکه به عنوانِ امانتی دانسته شده است که شایسته است تنها نزدِ محرمان و نزدیکانِ واقعی به امانت گذاشته شود.

معنای روان

همه بر دیگران قسمت مکن غم ازان چیزی برای من نگهدار

همه غم و اندوه خود را میان دیگران پخش مکن؛ بلکه سهمی از این اندوه را برای من باقی بگذار تا من نیز در سنگینیِ بارِ رنج‌هایت با تو شریک باشم و در کنارت ایستادگی کنم.

نکته ادبی: واژه ازان در واقع مخفف از آن است که در ادبیات فارسی برای حفظ وزن عروضی کلام به این صورت به کار می‌رود.

آرایه‌های ادبی

کنایه قسمت مکن غم

اشاره به تقسیم‌کردن بار اندوه و سختی‌ها میان اطرافیان و دوستان است.

تضاد دیگران در برابر من

تقابل میان بیگانگان یا اطرافیانِ عادی با محرمِ راز و یارِ وفادار.