دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۳۳۲
امیرخسرو دهلوی
بیا ای جهان بر سر من بگرد
که این شربتی زیر آن پای بود
درک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این کلام با نگاهی فلسفی به ماهیت متغیر هستی و گردش روزگار مینگرد. شاعر گویی به گردونهی دهر فرا میخواند تا با چرخشِ خود، حقیقت پنهان در پسِ این دگرگونیها را نمایان سازد.
فضای شعر، فضایی است رمزآلود و عارفانه؛ جایی که تلخی و سختیِ دوران (گردشِ روزگار)، پوششی برایِ رسیدن به شربتِ گوارایِ کمال یا مقصود است.
معنای روان
بیا ای جهان بر سر من بگرد
که این شربتی زیر آن پای بود
ای روزگار، با تمامِ فراز و فرودهایت بر گِردِ من بگرد و دگرگون شو.
نکته ادبی: بر سر گشتن کنایه از تسلط یافتن و طواف کردن است. فعلِ امریِ بیا و بگرد نشان از دعوتِ شاعر از جهان برای نمایشِ قدرت و چرخش دارد.
آرایههای ادبی
استعاره مکنیه
چرخش جهان
جهان همچون موجودی در حالِ حرکت و طواف، تصویر شده است.
نمادپردازی
شربت
این واژه نمادی از پاداشِ معنوی یا لذتِ غایی است که در دلِ سختیها نهفته است.