دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۳۰۶
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بازتابی از شدت عشق و اشتیاق عاشق نسبت به معشوق است. شاعر در این تصویرسازی، زندگی دنیوی را برای ابراز ارادت کامل ناکافی میداند و آرزومند حیاتی چندباره است تا بتواند در برابر هر گام معشوق، جان خویش را فدای او کند.
در این فضای عاشقانه، معشوق چنان جایگاهی دارد که شاعر هستی خود را در راه عبور او ناچیز میبیند. این نگاه، نشاندهنده نهایت تواضع و فداکاری عاشق در برابر جلوه و زیبایی معشوق است.
معنای روان
از خداوند هزار جان طلب میکنم تا هر بار که محبوبِ بلندبالا و خوشبویم قدم برمیدارد، آن جان را در راه گامهای او فدا کنم.
نکته ادبی: عبارت «سرو سمن بوی» ترکیبی وصفی از دو تشبیه است؛ سرو نماد قد و قامت بلند و موزون، و سمنبوی کنایه از خوشبویی و طراوت است. واژه «نثار» در اینجا به معنای تقدیم کردن و فدا کردن است.
آرایههای ادبی
تشبیه قد معشوق به درخت سرو و صفت خوشبویی او به گل یاسمن برای بیان زیبایی ظاهری وی.
اغراق در کلام برای نشان دادن شدت عشق و ارادت قلبی که با یک جان قابل بیان نیست.